Điểm du lịch Dương Xá – Điểm đến văn hóa, tâm linh và trải nghiệm hấp dẫn của Thủ đô Hà Nội
Xã Dương Xá nằm ở phía Đông Thủ đô Hà Nội, thuộc huyện Gia Lâm (nay là địa bàn hành chính xã Gia Lâm, thành phố Hà Nội). Đây là vùng đất cổ thuộc trấn Kinh Bắc xưa, có vị trí địa lý giao lưu vô cùng thuận lợi khi tiếp giáp với tỉnh Hưng Yên, kết nối trực tiếp qua các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 5, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và các đường vành đai trọng điểm. Dương Xá không chỉ nổi tiếng là vùng căn cứ địa cách mạng kiên cường thời kỳ chống Pháp mà còn là nơi lưu giữ bề dày di sản văn hóa, tâm linh đặc sắc. Ngày 27/10/2022, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 4676/QĐ-UBND chính thức công nhận Điểm du lịch Dương Xá. Với sự kết hợp hài hòa giữa di tích lịch sử cấp Quốc gia, di sản văn hóa phi vật thể, làng nghề truyền thống và các đại đô thị du lịch - nghỉ dưỡng hiện đại, Dương Xá đã và đang trở thành một điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước.
Điểm nhấn quan trọng nhất trong không gian văn hóa - tâm linh của Dương Xá là Cụm di tích đền, chùa Bà Tấm (được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1996). Quần thể tọa lạc trên diện tích hơn 4 ha, nổi bật với Đền thờ Hoàng Thái hậu Nguyên Phi Ỷ Lan – vị nữ danh nhân tài sắc vẹn toàn thời Lý, người hai lần nhiếp chính giúp nước nhà hưng thịnh. Tại đây, du khách có thể chiêm bái Tượng đài Hoàng Thái hậu Ỷ Lan bằng đồng nguyên chất cao 9,1m (đạt kỷ lục Tượng đài phụ nữ bằng đồng lớn nhất Việt Nam), thăm Chùa Bà Tấm (Linh Nhân Tư Phúc Tự) dựng từ năm 1115 và thưởng lãm 02 Bảo vật Quốc gia gồm Đôi sư tử đá thế kỷ XII cùng Khám thờ thời Mạc. Hằng năm, Lễ hội truyền thống đền - chùa Bà Tấm diễn ra từ ngày 19 đến 21/2 âm lịch thu hút hàng vạn du khách thập phương về dâng hương, thực hành tín ngưỡng. Ngoài ra, trên địa bàn xã còn lưu giữ 18 di tích lịch sử - văn hóa phong phú, trong đó có 14 di tích đã được xếp hạng như Đình Yên Bình, Đình Dương Đá, Chùa Thuận Quang, Đình Thuận Tiến, Đình Dương Đanh...
Không chỉ dừng lại ở các giá trị cổ truyền, Dương Xá còn mang đến những trải nghiệm du lịch hiện đại và sáng tạo. Khu đô thị Vinhomes Ocean Park nằm trên địa bàn cung cấp không gian nghỉ dưỡng đẳng cấp với Biển hồ nước mặn Lagoon (6,1 ha), quảng trường Cá voi, Phố đi bộ đêm và Trung tâm thương mại Vincom Mega Mall sầm uất. Bên cạnh đó, Thôn Thuận Quang nổi tiếng là đơn vị thí điểm mô hình "Thôn thông minh" đầu tiên của Hà Nội, kết hợp ứng dụng công nghệ số với danh hiệu Làng nghề truyền thống chế biến nông sản (hành, tỏi sấy, khoai tây chiên, cam VietGAP). Du khách cũng có thể dạo bước trên tuyến đường tranh bích họa dài 800m tại thôn Thuận Tiến và thưởng thức văn hóa ẩm thực phong phú với 19 sản phẩm OCOP đặc trưng như bánh đúc chấm tương, giò trâu, xôi xéo mỡ hành, hành phi, cùng các dịch vụ cỗ chay thanh tịnh.
Sở hữu vị trí thuận lợi, Điểm du lịch Dương Xá dễ dàng kết nối tour liên tuyến với Làng nghề gốm sứ Bát Tràng, Khu di tích Phù Đổng và các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Hưng Yên qua hệ thống giao thông và các tuyến xe bus hiện đại (bus 40, E01, E02, E03). Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội chuẩn hóa quy hoạch điểm đến, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh số hóa di tích nhằm xây dựng các chương trình trải nghiệm "Tâm linh - Làng nghề - Sinh thái - Mua sắm" chuyên nghiệp và bền vững. Sự kết hợp hoàn hảo giữa nét trầm mặc ngàn năm và nhịp sống đô thị văn minh hứa hẹn sẽ mang đến cho du khách những hành trình trải nghiệm trọn vẹn và ý nghĩa.
Từ 1/7/2025 sát nhập đơn vị hành chính, Điểm du lich Dương Xá, thuộc xã Gia Lâm. Sau khi thực hiện sắp xếp, đơn vị hành chính xã Gia Lâm mới được mở rộng trên cơ sở sáp nhập toàn bộ xã Dương Xá cùng phần lớn diện tích, dân số của thị trấn Trâu Quỳ, xã Kiêu Kỵ và các vùng phụ cận, tạo nên một bước ngoặt phát triển mạnh mẽ cho không gian du lịch địa phương. Không chỉ kế thừa trọn vẹn các giá trị của Điểm du lịch Dương Xá trước đây, địa bàn xã Gia Lâm mở rộng hiện là nơi quy tụ tới 60 di tích lịch sử - văn hóa và kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, cùng hệ thống làng nghề truyền thống lâu đời như Làng nghề dát vàng bạc Kiêu Kỵ, Làng nghề chế biến nông sản Thuận Quang. Đặc biệt, sự kiện khánh thành và đưa vào sử dụng Công viên Gia Lâm – một thiết chế văn hóa, thể thao hiện đại, đồng bộ – đã tạo thêm điểm nhấn cảnh quan xanh ấn tượng. Công viên nhanh chóng trở thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng sôi động, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, nghỉ ngơi, thực hành tập luyện thể dục thể thao, đồng thời là nơi diễn ra các sự kiện văn hóa, lễ hội lớn của xã, góp phần hoàn thiện diện mạo du lịch Gia Lâm theo hướng hiện đại, văn minh và bền vững.