Đình Nội - Đình thờ tiên triết Chu Văn An

Đình Nội thờ Chu Văn An (1292 – 1370), Tư ngiệp Quốc Tử Giám thời Trần, người thầy giáo mẫu mực của muôn đời, danh nhân Văn hoá thế giới.

Lúc đầu, đình chỉ là một ngôi đình nhỏ 3 gian lợp lá gồi được xây dựng năm Ất Dậu (1765) trên một khoảnh đất hẹp bên trái chùa Quang Ân tại cánh đồng thôn Trung, trông xuống đầm Ngọc (Đầm Tròn). Đến thời vua Tự Đức, năm 1873, đình được chuyển về vị trí hiện nay trên khu đất cao sát bên dòng sông Tô Lịch và được gọi là Đình Nội với ý nghĩa là “trong làng” để phân biệt với Đình Ngoại là “ngoài làng” thờ Đô Hồ Đại Vương Phạm Tu. Trong đình còn phối thờ hai vị tiên hiền là Chu Tam Tỉnh (đỗ tiến sĩ năm 1431) và Chu Đình Bảo (đỗ tiến sĩ năm 1484).

Từ khi xây dựng năm 1765, đình nhiều lần được trùng tu sửa chữa, trong đó có sửa chữa lớn vào năm 1864 và di chuyển về vị trí mới hiện nay năm 1873. Năm 1921, đình được xây thêm hai dãy nhà Tả vu và Hữu vu. Trong hậu cung có tranh thờ thầy. Ngày 26/11 năm Ất Hợi (1995) xã Thanh Liệt đã tạc tượng gỗ Tiên triết Chu Văn An để thờ trong đình.

Năm 1989, Đình Nội được Nhà nước xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia theo Quyết định số 100/VHQĐ ngày 21/01/1989 của Bộ Văn hóa - Thông tin và Thể thao.

Tổng thể công trình Đình Nội thờ Chu Văn An kiến trúc hình chữ “Công” với ba nếp nhà gồm Đại bái, Trung cung và Hậu cung. Bên ngoài đại đình, phía trái là nhà Tả mạc thờ tổ tiên các dòng họ trong làng. Phía phải là nhà Hữu mạc thờ Bác Hồ và các vị anh hùng, liệt sỹ có công với nước. Nhà Tả vu, Hữu vu (song song hai bên đình, có mái che, không có cửa) là nơi để sắp lễ, đặt kiệu, tiếp khách...

Trong đình còn lưu giữ được 10 bức hoành phi, câu đối từ xa xưa. Sau khi tu bổ, đình đã được các tập thể, cá nhân công đức thêm 11 đôi câu đối. Nội dung các câu đối mới đã được viện Hán Nôm soạn thảo và phê duyệt.

Thời phong kiến, Đình Nội là nơi tổ chức các sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của dân làng. Ngày 30/8/1945, đình là địa điểm thành lập chính quyền cách mạng đầu tiên của xã Thanh Liệt và là nơi chính quyền cách mạng ra mắt nhân dân.

Từ nhiều năm nay, Đình Nội thờ Chu Văn An là nơi tổ chức Lễ Khai bút đầu xuân - một nét đẹp văn hoá đặc sắc của quê hương Thanh Liệt nói riêng và Thủ đô Hà Nội nói chung. Đồng thời nới đây còn là điểm đến du lịch văn hoá tâm linh không chỉ của Thanh Liệt mà còn của nhân dân thủ đô Hà Nội và đông đảo đồng bào cả nước./.