LÀNG NÓN CHUÔNG – HỒN QUÊ TRONG TỪNG MŨI KHÂU NÓN LÁ
Introduction
LÀNG NÓN CHUÔNG – HỒN QUÊ TRONG TỪNG MŨI KHÂU NÓN LÁ
LÀNG NÓN CHUÔNG – HỒN QUÊ TRONG TỪNG MŨI KHÂU NÓN LÁ
Cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 km về phía Nam, bên dòng sông Đáy, làng Chuông (nay thuộc xã Thanh Oai, Hà Nội) là làng nghề nón lá nổi tiếng bậc nhất xứ Bắc. Chiếc nón lá – biểu tượng quen thuộc của người phụ nữ Việt Nam – ở đây không chỉ là sản phẩm, mà là nếp sống của cả làng khi phần lớn các gia đình đều có người ngồi khâu nón.
Đến làng Chuông, du khách được chứng kiến những đôi tay thoăn thoắt xếp lá, khâu vành, nghe chuyện nghề bên hiên nhà và nếu đi đúng ngày, được hòa vào phiên chợ nón họp từ tờ mờ sáng.
Nghề làm nón ở làng Chuông đã có hơn 300 năm, phiên chợ nón của làng cũng là nếp sinh hoạt có từ hàng trăm năm. Nghề thịnh đạt nhất vào đầu thế kỷ 20. Bên cạnh nón trắng thường ngày, làng Chuông còn gắn với những kiểu nón xưa như nón ba tầm, nón quai thao vành rộng – loại nón từng vắng bóng trong đời sống và được các nghệ nhân trong làng tìm cách phục dựng lại.
Đình làng Chuông là không gian văn hóa trung tâm của làng, nơi diễn ra lễ hội và cũng là nơi phiên chợ nón họp trên khoảng sân rộng hơn 400 m².
Một chiếc nón Chuông đẹp phải trải qua khoảng mười công đoạn thủ công tỉ mỉ: vò lá, phơi nắng, phơi sương, là lá cho phẳng, rẽ lá, chuốt vòng, khâu nón, lồng nhôi, nức cạp, rồi hơ diêm sinh cho nón trắng và không mốc. Nón Chuông được lợp ba lớp lá trên khung 16 vòng tre từ chóp xuống vành; vòng phải tròn đều, mũi khâu phải ngắn, nhỏ, đều tăm tắp để nón khít và mịn.
Sự khéo léo của người thợ thể hiện ở độ thanh mảnh, độ bền và dáng nón cân đối. Những chiếc nón cầu kỳ hơn còn được trang trí trong lòng nón bằng họa tiết hoa lá cắt từ giấy màu, tạo nét duyên riêng cho nón Chuông.
Chợ nón làng Chuông họp 6 phiên mỗi tháng vào các ngày 4, 10, 14, 20, 24 và 30 âm lịch, từ khoảng 4 giờ 30 đến 7 giờ sáng. Trên sân đình, người làng bày bán lá nón, vòng tre, cước khâu và hàng chồng nón thành phẩm. Thương lái từ nhiều nơi đến mua, không khí mua bán nhộn nhịp trong ánh đèn và sương sớm.
Đây là một trong những phiên chợ quê đặc sắc ven Hà Nội, rất được dân nhiếp ảnh yêu thích.
Xem thợ làm nón tại nhà: Quan sát các công đoạn từ là lá, chuốt vòng đến khâu nón.
Tự tay khâu nón: Thử khâu vài mũi dưới sự hướng dẫn của người làng.
Dự phiên chợ nón: Có mặt sớm vào đúng ngày phiên để cảm nhận không khí chợ quê.
Viếng đình làng Chuông: Tìm hiểu kiến trúc và sinh hoạt văn hóa của làng.
Mua nón làm quà: Mua trực tiếp từ người làm, giá tốt và có câu chuyện riêng.
Địa chỉ: Làng Chuông, xã Thanh Oai (xã Phương Trung, huyện Thanh Oai cũ), Hà Nội.
Giờ mở cửa: Làng đón khách quanh năm; chợ nón họp 6 phiên mỗi tháng theo lịch âm, khoảng 04:30–07:00.
Vé tham quan: Không thu vé vào làng.
Di chuyển: Khoảng 1 giờ đi ô tô từ trung tâm Hà Nội.
Mẹo: Muốn xem chợ phải đi rất sớm, nên có mặt khoảng 5 giờ sáng vì chợ vãn dần từ 7 giờ. Ngày thường vẫn có thể xem thợ làm nón tại nhà. Hỏi ý kiến trước khi chụp ảnh cận người dân.
Làng Chuông phù hợp với du khách quốc tế yêu văn hóa làng quê Việt, người thích chụp ảnh, gia đình có trẻ em và học sinh tìm hiểu về nghề truyền thống. Du khách có thể kết hợp với các làng nghề phía Tây Nam Hà Nội như làng mây tre đan Phú Vinh (Chương Mỹ) để có một ngày trọn vẹn.
Làng Chuông – nơi mỗi chiếc nón lá giữ lại nét duyên quê của người Việt.