Chùa Ngọc Bài
Di tích Chùa Ngọc Bài được xếp hạng cấp Thành phố tại Quyết định số 2898/QĐ-UBND ngày 16/8/2022 của UBND thành phố Hà Nội Cũng như nhiều ngôi chùa…
i
Nguồn: Google
Cập nhật: 07/10/2026
Di tích Chùa Ngọc Bài được xếp hạng cấp Thành phố tại Quyết định số 2898/QĐ-UBND ngày 16/8/2022 của UBND thành phố Hà Nội Cũng như nhiều ngôi chùa…
Nguồn: Google
Cập nhật: 07/10/2026
Di tích Chùa Ngọc Bài được xếp hạng cấp Thành phố tại Quyết định số 2898/QĐ-UBND ngày 16/8/2022 của UBND thành phố Hà Nội
Cũng như nhiều ngôi chùa khác, chùa Ngọc Bài dựng lên để tôn thờ đạo Phật là sản phẩm văn hóa của Phật giáo. Kể từ khi đạo Phật du nhập vào Việt Nam những năm đầu công nguyên đã trở thành một tôn giáo gắn chặt và hòa trộn nhuần nhuyễn với tín ngưỡng dân gian của người Việt. Đạo Phật giữ vai trò một ý thức hệ, góp phần tích cực để tập hợp lực lượng người Việt đứng dậy giành độc lập dân tộc. Hàng nghìn năm sau, đạo Phật vẫn phát huy tích cực của mình, góp phần vào việc duy trì bản sắc dân tộc. Đạo Phật đi vào đời sống nhân dân một cách mạnh mẽ và hầu như đã để lại dấu ấn ở khắp nơi bằng những ngôi chùa. Điểm nổi bật ở chùa Việt là bao giờ cũng có xu hướng gần dân gắn liền với dân làng. Vì vậy không gian của ngôi chùa cũng chính là trung tâm văn hóa làng xã của con người Việt Bắc Bộ nói chung.
Chùa Ngọc Bài được ra đời do sự hằng sản, hằng tâm, lòng mộ đạo của những người dân quanh vùng. Bằng sự giáo lý, tư tưởng về sự luân hồi, giác ngộ huyến thiện của đạo Phật, chùa Ngọc Bài đã tạo nên những truyền thống tốt ẹp cho cộng đồng cư dân Ngọc Bài nói riêng và nhân dân quanh vùng nói chung. Giáo lý đạo Phật góp phần điều chỉnh hành vi đạo đức cho mỗi con người và là nơi lưu giữ những tập tục truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc. Phật từ bi ân đức, ngoài việc tô tượng, đúc chuông, xây cất chùa còn phải gia công học theo lời dạy, sống theo những đức hạnh mà đức Phật khuyên răn để phát triển năng lực tinh thần. Bên cạnh nội dung thờ Phật, chùa Ngọc Bài còn thờ Tổ, thờ mẫu. Việc thờ cúng này bắt nguồn từ tín ngưỡng bản địa, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt và thể hiện truyền thống "uống nước nhớ nguồn" rất tốt đẹp của dân tộc ta.
KHẢO TẢ DI TÍCH
1. Giới thiệu khái quát về phạm vi, quy mô, bố cục mặt bằng tổng thể của dí ch, cánh quan môi trường khu vực di tích; đánh giá khái quát hiện trạng ý thuật của di tích, nêu rõ mức độ hư hại, xuống cấp cúa di tích, tình trạng i phạm di tích
Chùa Ngọc Bài "Thiên Long tự" tọa lạc trên một khu đất cao ráo giữa àng. Phía trước là ngôi đình Ngọc Bài của thôn, bên trái là con đường làng, bên hải và phía sau là cư dân quần tụ, trong khuôn viên chùa là những cây lưu niên ìm cho cảnh quan của ngôi chùa thêm vẻ thâm nghiêm. Chùa nhìn theo hướng am, kết cấu kiểu chữ "Đinh" gồm các hạng mục như: Tam quan, tiền đường, ượng điện, nhà tổ - nhà mẫu. Theo lời kể của các cụ cao niên trong làng cùng kết cấu kiến trúc, hệ ống tượng Phật được phụng thờ có thể nhận định, di tích này có niên đại vào ảng thời Nguyễn. Tuy nhiên, quy mô kiến trúc hiện nay của di tích này là phẩm của nhiều lần tu sửa vào những năm gần đây. Năm 1996 chính quyền hân dân trùng tu tam quan, năm 2001 tu sửa tiền đường, năm 2006 xây dựng Tổ - nhà Mẫu. Hiện nay các hạng mục và kết cấu kiến trúc như tam quan. Tiền đường, thượng điện đang bị xuống cấp một phần, các đồ thờ tự được bảo quản, bao sái chu đáo, một số hiện vật còn bị sứt, mẻ, bong tróc.
2. Giới thiệu cụ thể
* Mô tả kiến trúc:
2.1. Tam quan:
Tam quan là hạng mục công trình mới được trùng tu, với 3 lối đi, lối đi chính giữa rộng hơn hai lối đi hai bên. Tam quan xây theo kiểu hai tầng 8 mái đao cong, mái được làm kiểu giả ngói ống, phía dưới tạo ô hình chữ nhật, mặt ngoài trang trí hoa văn, mặt trong đề dòng chữ Hán, xuống phía dưới là cánh công làm kiểu bản lề đơn giản. Hai cột giữa phía trước đắp đôi câu đối chữ Hán, đơn giản không trang trí hoa văn. Nối sang hai cổng nhỏ là bức tường lửng, hai cổng nhỏ được làm với kích thước nhỏ hơn làm hai tầng 8 mái đao cong. Hai bên để trơn không trang trí hoa văn và câu đối. (Xem ảnh từ H1, H2)
2.2. Tiền đường:
Qua một khoảng sân lát gạch đỏ là tới tiền đường, tiền đường là hạng mục công trình gồm 3 gian 2 dĩ được làm theo kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta, nền lát gạch vuông đỏ. Giữa bờ nóc không trang trí, hai dầu đốc là hai đấu đinh. Từ hiên qua hệ thống cửa bức bàn được làm bằng chất liệu gỗ là vào bên trong. Hạng mục tiền đường gồm 4 bộ vì được làm thống nhất theo kiểu "Thượng chồng rường, hạ chồng rường, bẩy hiên" các hàng chân cột bằng gỗ.
Trên các bộ vì được bào trơn đóng bén, không trang trí hoa văn. (xem ảnh H6 đến HI1).
2.3. Thượng điện:
Nối từ gian giữa tiền đường là hạng mục thượng điện, Thượng điện là ngôi nhà dọc gồm 3 gian được làm kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta, nền lát gạch vuông đỏ 3 bộ vì đỡ mái được làm theo kiểu "Thượng chồng rường, hạ chồng rường". Các bộ vì được bào trơn đóng bén, không trang trí hoa văn.
2.4. Nhà Tổ - Nhà mẫu:
Nhà tổ - nhà mẫu là hạng mục nằm phía sau tiền đường và thượng điện
trên mặt bằng chữ nhị gồm hạng mục tiền tế và hậu cung:
Tiền tế: gồm 5 gian làm theo kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta.
Vào bên trong gồm các bộ vì giữa được làm theo kiểu "vì kèo", kẻ liền bẩy. Các bộ vì giữa bào trơn đóng bén, không trang trí hoa văn, kẻ liền bẩy ngoài hiên được trang trí hoa văn đơn giản. Hai bộ vì hồi làm kiểu vì kèo ván, trang trí họa tiết hoa văn xung quanh. (Xem ảnh H15 đến H21).
Hậu cung: Hậu cung gồm 3 gian nằm làm kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta. Hai bộ vì giữa được làm theo kiểu vì kèo, hai bộ vì hồi làm kiểu vì kèo ván, trang trí các họa tiết hoa văn.
Giá trị di tích chùa Ngọc Bài
Về giá trị lịch sử:
Chùa Ngọc Bài được khởi dựng từ lâu đời trên vùng đất có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa lâu đời. Một trong những nét đáng tự hào nhất của con người Ngọc Liệp là truyền thống yêu nước mãnh liệt, kiên cường chống giặc ngoại xâm để bảo vệ quê hương đất nước. Truyền thống ấy đã xuyên suốt các thời đại, từ thuở cha ông khởi nguyên dựng làng đến những cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương, nhân dân Ngọc Liệp ra sức thi đua, lao động sản xuất, chiến thắng đói nghèo, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp văn minh, ghi tiếp những trang sử vàng cho quê hương. Chùa là trung tâm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng cư dân, nơi bảo lưu, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương và cũng là nơi giáo dục hướng con người tới những điều tốt lành trong cuộc sống.
Về giá trị văn hóa - khoa học:
Chùa Ngọc Bài "Thiên Long tự" thờ Phật, thờ Tổ, Mẫu theo phái đại thừa là trung tâm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng cư dân, nơi bảo lưu, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương và cũng là nơi giáo dục hướng con người tới những điều tốt lành trong cuộc sống. Sự hiện diện của ngôi chùa chính là biểu tượng không thể thiếu của mỗi làng quê, thể hiện sự khát vọng về một cuộc sống an lạc, bình yên của mỗi người dân lao động nơi thôn giã.
Có thể nói chùa Ngọc Bài được xây dựng, tôn tạo là một ngôi chùa thuần
Việt, là minh chứng cho thấy sự tồn tại và phát triển của đạo Phật đối với niềm tin của nhân dân nơi đây. Đến với chùa nhân dân được chiêm bái hệ thống tượng
Phật, hiện thân cho các nhân vật lịch sử của thế giới Phật pháp để từ đó "khuyến thiện - trừng ác", giáo dục lòng nhân nghĩa cho con người, tìm đến cái chân - thiện - mỹ mà tu tâm, tích đức trở thành người tốt, có ích cho xã hôi.Vào những của con người Việt.
ngày hội ngày lễ Phật giáo, nhân dân đã đến chủa làm lẽ thể hiện đạo hiếu tốt đẹp
* Về giá trị thẩm mỹ:
Trài qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa, song chùa Ngọc Bài vẫn bảo lưu được khối kiến trúc vật chất mang phong cách nghệ thuật truyền thống, đó là các bộ vì được làm bằng chất liệu gỗ, bào trơn đóng bén. Hệ thống di vật gồm nhiều chủng loại và chất liệu như đồ gỗ, đồ đồng, đồ gốm sứ.... Đáng lưu tâm hệ thông tượng tròn như tượng Phật, tượng Mẫu, tượng Tổ của chùa được tạo tác tỉ mì, cân đối, mỗi pho tượng đều đặc tả được những tính cách riêng của từng nhân vật, song vẫn phản ánh được những nét từ bi, hỉ sả của đức phật.
Ngoài ra, chùa còn bảo lưu được chuông đồng cùng hệ thống hoành phi, câu đối ... Đây là những tư liệu giúp cho việc nghiên cứu tìm hiểu về niên đại ra đời của ngôi chùa cũng như những lần trùng tu, tôn tạo di tích qua từng thời kỳ, đồng thời là nguồn sử liệu giúp cho việc nghiên cứu, tìm hiểu về nhiều khía cạnh của địa phương trong tiến trình lịch sử dân tộc.
Mẹo từ An: Mẹo từ An-Trợ lý AI: Nên đến sớm để có trải nghiệm thoáng đãng
Lưu ý trước khi đi
Nguồn: Google
Cập nhật: 07/10/2026