Nép mình dưới chân núi Sài Sơn, Chùa Thầy (tên chữ là Thiên Phúc Tự) mở ra khung cảnh thanh bình với mái chùa cổ soi bóng xuống mặt hồ Long Trì, tòa thủy đình như nét chấm phá tuyệt đẹp giữa bức tranh sơn thủy, cùng hai cây cầu mái ngói cong duyên dáng nối đôi bờ. Đến Chùa Thầy, bạn không chỉ viếng thăm một ngôi cổ tự ngàn năm mà còn dạo bước về miền di sản nơi núi non, sông hồ, kiến trúc và những câu chuyện xưa hòa quyện trong cảnh sắc đặc trưng của xứ Đoài.
Chùa Thầy - Ngôi cổ tự dưới chân núi Sài Sơn
Đừng bỏ lỡ:
Ngắm thủy đình cổ kính giữa hồ Long Trì
Dạo bước và check-in bên Nhật Tiên Kiều - Nguyệt Tiên Kiều
Khám phá kiến trúc cổ kính qua lớp chùa Hạ - Trung - Thượng
Theo dấu Thiền sư Từ Đạo Hạnh qua những không gian và câu chuyện gắn với Chùa Thầy.
Thưởng thức múa rối nước tại thủy đình trong dịp lễ hội chùa Thầy
Dấu chân Thiền sư trên núi Sài Sơn
Chùa Thầy được xây dựng từ thời vua Lý Nhân Tông (1072-1128). Thuở đầu, nơi đây chỉ là một thảo am nhỏ mang tên Hương Hải am, nơi tu hành của Thiền sư Từ Đạo Hạnh - một cao tăng nổi tiếng của Phật giáo thời Lý - người có ảnh hưởng sâu đậm trong đời sống tín ngưỡng của vùng đất Sài Sơn. Về sau, chùa được mở rộng gồm chùa Cao (Đỉnh Sơn Tự) trên núi và chùa Dưới (Thiên Phúc Tự). Đến đầu thế kỷ XVII, chùa tiếp tục được trùng tu, mở rộng và có quy mô bề thế như hiện nay.
Dấu ấn Thiền sư Từ Đạo Hạnh vẫn hiện diện qua những pho tượng, di sản và câu chuyện về cuộc đời ngài được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Với lòng tôn kính, người dân Sài Sơn từ lâu gọi ngài là “Thầy”, và tên gọi Chùa Thầy cũng trở nên thân thuộc từ đó.
Không gian thờ Thiền sư Từ Đạo Hạnh tại Chùa Thầy . Ảnh sưu tầm
Bức tranh sơn thủy dưới chân núi Sài Sơn
Một trong những trải nghiệm đẹp nhất ở Chùa Thầy là đứng bên hồ Long Trì, bạn có thể ngắm trọn cảnh quan đặc trưng của Chùa Thầy. Giữa hồ là tòa thủy đình cổ kính, hai bên là Nhật Tiên Kiều và Nguyệt Tiên Kiều với mái ngói cong duyên dáng; phía sau, núi Sài Sơn ôm lấy những lớp mái chùa cổ kính.
Nhật Tiên Kiều - Nguyệt Tiên kiều, cây cầu mái ngói cong duyên dáng nối đôi bờ
Chùa chính gồm ba nếp chùa: chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng với bố cục hình chữ Tam. Bạn Hãy chậm lại để ngắm kết cấu gỗ, mái ngói, tượng thờ và ánh sáng len qua từng gian chùa - những chi tiết tạo nên vẻ cổ kính, trầm mặc rất riêng nơi đây.
Sân khấu rối nước giữa mặt hồ gợn sóng
Tòa thủy đình giữa hồ Long Trì không chỉ là điểm nhấn kiến trúc mà còn là sân khấu múa rối nước - loại hình nghệ thuật dân gian gắn bó lâu đời với vùng đất này và câu chuyện về Thiền sư Từ Đạo Hạnh.
Nếu đến thăm chùa Thầy vào dịp lễ tháng Ba âm lịch hằng năm, bạn sẽ được hòa mình vào không khí lễ hội rộn ràng bên hồ Long Trì, nghe tiếng trống hội và thưởng thức những màn múa rối nước tại thủy đình cổ. Chính hội diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Ba âm lịch, với các nghi lễ truyền thống, rước kiệu cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc, mang đậm bản sắc vùng Sài Sơn.
Múa rối nước tại thủy đình Chùa Thầy - nét văn hóa đặc sắc của vùng Sài Sơn. Ảnh sưu tầm
Chùa Thầy hiện thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách. Rời chùa, điều đọng lại không chỉ là vẻ đẹp của một cổ tự, mà còn là bức tranh xứ Đoài nơi núi, hồ, mái chùa và những câu chuyện xưa vẫn cùng hiện diện trong đời sống hôm nay.
Ảnh: Chùa Thầy nép dưới chân núi Sài Sơn, phía trước là hồ Long Trì và thủy đình cổ
Lưu ý khi tham quan
Hãy chọn trang phục lịch sự và giữ không gian yên tĩnh khi vào các gian thờ.
Nếu dự định lên chùa Cao hoặc khám phá núi Sài Sơn, nên mang giày dễ di chuyển vì có nhiều bậc đá và đoạn đường dốc.
Vào mùa lễ hội tháng Ba âm lịch, lượng khách thường đông hơn, bạn nên đến sớm để có thời gian vãn cảnh và khám phá Chùa Thầy trọn vẹn hơn.