Di tích lịch sử & Văn hóa
Đền Khánh Xuân
1.Cấp xếp hạng di tích: Đền Khánh Xuân xếp hạng cấp Thành phố tại Quyết định số 82 QĐ/UB ngày 19/01/2004 của UBND tỉnh Hà Tây (cũ) nay là UBND thành…
★ 5,0 · 100 đánh giá
i
Nguồn: Google
Cập nhật: 09/10/2026
Câu chuyện điểm đến
013.Giá trị của di tích
Đền Khánh Xuân được ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tinh thần tín ngưỡng của một cộng đồng của làng Khánh Xuân. Đền Khánh Xuân thờ thành hoàng làng là Đức thánh Tản Viên Sơn - đệ nhất phúc thần của người Nam xưa. Sự tích về Đức Thánh Tản, thì trước đây. Hầu như người Việt nào cũng biết, truyền thuyết về các Ngài được chép vào sách cổ (Toàn thư, phần Ngoại kỷ). Có thể coi Ngài là anh hùng văn hóa, có tài "khuấy động trời đất", mà một biểu hiện qua bản "anh hùng ca" (Truyện Sơn Tinh - Thuy Tinh) là sức lao động chống lụt của nhân dân buổi đương thời. Đức thánh Tản Viên Sơn hồi nhỏ đầy cơ cực, hiếu nghĩa, thương người, được thần hỗ trợ để có sức mạnh cứu nước cứu dân. Theo dòng trôi chảy của tư duy dân dã, Đức thánh Tản Viên Sơn hiển thánh, âm phù cho chiến thắng trong các cuộc mở nước và giữ nước. Tản Viên cũng giúp dân tìm ra lửa, dậy dân nhiều nghề rồi trở thành người đứng đầu trong "Bách nghệ tổ sư". Song yếu tố một thần núi thì bao giờ cũng trội hơn cả. Ngài như cái gạch nối để truyền sinh lực của trời cha xuống đất mẹ để làm cho muôn loài sinh sôi. Với sức mạnh linh thiêng ấy, ngài mặc nhiên trở thành Thánh Cả và là Thành hoàng nổi tiếng, có ảnh nhiều đến đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân khắp các nơi từ miền núi đến miền xuôi, từ Bắc vào Nam với nhiều biến tướng khác nhau.
Về kiến trúc đền Khánh Xuân có quy mô và kết cấu kiểu chữ "Nhị". Kiến trúc này phổ biến vào thời Nguyễn. Trong di tích còn lưu giữ được một số di vật quý.
Trong suốt thời gian tồn tại của mình, đền Khánh Xuân đã góp phần đáng kể trong việc bảo tồn những di sản văn hóa truyền thống của dân tộc và di dưỡng lòng nhân ái, tình yêu quê hương đồng loại cho nhân dân địa phương. Trong cuộc sống hiện tại, vai trò tích cực của di tích vẫn được bảo tồn. Đền Khánh Xuân cũng là nơi giới thiệu, phát huy truyền thống lao động sáng tạo của tổ tiên cho các thế hệ mai sau. Trước cách mạng tháng 8 năm 1945, trong kháng chiến chống Pháp đền là nơi dùng làm kho chứa thóc công lương.
Trong kháng chiến chông Mỹ, đền được dùng làm nơi sơ tán của các cơ quan thuộc Bộ Văn hoá thông tin và làm trường học cấp 1. 2 của xã. Trong 2 cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, thôn Khánh Xuân đã tiễn đưa nhiều lượt người con ra mặt trận chiến đấu. Kháng chiến kết thúc, 93 người con đã anh dũng hy sinh nằm lại chiến trường, có 30 thương binh, 33 bệnh binh đã để một phần xương máu của mình ở nơi chiến trường. 6 bà mẹ được đề nghị Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng và có 5 gia đình có công với nước. Công lao của các đồng chí được Tổ quốc và dân làng ghi nhận. Nhà nước, Chính phủ và Quân đội đã tặng nhiều Huân chương và các loại danh hiệu cao quý khác.