Đình Thượng Cát

Đình Thượng Cát có từ thế kỷ 17 (năm 1633) thời Lê Trung hưng là tên gọi di tích theo tên của làng Thượng Cát xưa. Trước kia di tích còn được gọi là đền “Từ Thượng Đẳng”. Đình Thượng Cát thờ thành hoàng làng là Quách Lãng tướng công cùng nhị vị công chúa Đinh Bạch Nương và Đinh Tĩnh Nương.

Đình làng Thượng Cát xây dựng theo kiểu "nội Công ngoại Quốc". Tam quan gồm 4 trụ biểu xây gạch tạo thành 3 cổng với những cánh cửa gỗ, phía trên có những mái nhỏ và đầu đao hơi cong. Sân đình được che mát bởi 4 cây muỗm cổ thụ, hai bên sân có hai dãy nhà tả hữu vu. Đại đình gồm bảy gian hai mái, hàng hiên được chạm khắc nổi hình rồng phượng, bạch xà và hoa văn làm bằng gỗ. Trước bậc thềm cửa đình đặt đôi rồng đá nét chạm thô sơ. Trên nóc là đôi rồng đắp nổi chầu mặt trời, bốn mái uốn cong với bốn đôi rồng và bốn đôi nghê được đắp nổi bên cạnh bốn mái uốn cong. Hậu cung đơn giản với các ván bưng. Bên trong đặt long ngai, bài vị của các thành hoàng. Trước tòa đại đình là phương đình, nơi thực hiện các nghi lễ. Trong đình hiện còn lưu giữ được nhiều di vật quý gồm: 33 đạo sắc phong đã được UBND thành phố Hà Nội công nhận là tài liệu lưu trữ quý hiếm năm 2021, các hoành phi, câu đối.

Hàng năm, vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, dân làng kẻ (Thượng Cát) lại mở hội lớn để tưởng nhớ công đức của các vị thần và tái diễn lại cảnh luyện quân đánh giặc của ba vị tướng tài danh. Lễ hội cũng là dịp gắn kết cộng đồng, tăng tinh thần tương thân, tương ái, hòa mình với tinh thần chung của làng xã. Tại lễ hội, nhiều trò chơi dân gian được khôi phục, nhiều hoạt động văn hóa thể thao được tổ chức, đặc biệt là hoạt động thi bơi tại hồ đình đã đem lại nhiều nét riêng đặc sắc đối với mỗi người dân nơi đây và du khách khi về với hội đình Thượng Cát.

Trong cách mạng tháng Tám, đình Thượng Cát là nơi đã diễn ra cuộc mít tinh của hơn 1000 quần chúng nhân dân do đồng chí Hoàng Tùng đã lãnh đạo đấu tranh và tuyên bố xóa bỏ chính quyền Thực dân Phong kiến tay sai, thành lập chính quyền Dân chủ nhân dân.  Thời kỳ kháng chiến chống đế quốc Mỹ (từ năm 1964-1972), đình Thượng Cát được dùng làm kho chứa quân trang quân dụng của đơn vị K10 Cục Hậu cần, quân chủng Phòng không - Không quân”.

Với những giá trị tiêu biểu, đình Thượng Cát đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia theo Quyết định số 490/QĐ-BT ngày 22/4/1992.