Chùa Hương Lam

Tên thường gọi là Chùa Hương Lam  (Hương Lam tự), Thôn Đại Đồng 1, xã Thạch Thất - Hà Nội, cách trung tâm TP Hà Nội khoảng 35km, đường đi lại thuận tiện bằng phương tiện cơ giới. Di tích Lịch sử- Văn hóa cấp thành phố theo Quyết định 2465/QĐ-UBND ngày 26/11/2003.

Chùa Hương Lam có tên chữ là Hương Lam Tự tọa lạc ở một khu đất nằm giữa làng Hương Lam được bao bọc bởi các nhà dân. Chùa chính kết cấu theo kiểu chữ nhị gồm có tiền đường và thượng điện, nhà tổ nằm ở phía bên phải. Ngoài ra chùa có hệ thống cổng và hệ thống sân, vườn cây ăn quả. Tiền đường chùa Hương Lam gồm 3 gian 2 dĩ được làm theo kiểu tường xây hồi bít đốc. Hai bộ vì gia giữa được làm theo kiểu giá chiêng kẻ chuyền, hai bộ vì gian bên làm theo thể thức thượng chồng rường hạ kẻ. Thượng điện gồm 2 gian nhà dọc được làm theo kiểu tiền đao hậu đốc. Các bộ vì đỡ mái ở thượng điện làm theo hai kiểu thức trên mặt bằng bốn hàng chân cột, vì một được làm theo kiểu thượng ván mê trang trí lưỡng long chầu nguyệt, hạ chồng rường rỗng, bộ vì thứ hai được làm theo kiểu chồng rường. Trong chùa Thượng Điện ở vị trí cao nhất là bộ Tam thế thường trụ diệu pháp thân, bộ tượng này bao gồm 3 pho có kích thước và tạo dáng tương tự nhau cao 76cm, ngang vai 28cm, ngang đùi 56cm, các tượng được tạo tác trong thế ngồi kiết già trên tòa sen. Lớp thứ hai là bộ tượng Di Đà Tam Tôn, pho tượng này có niên đại và phong cách tạo tác tương tự ba pho Tam Thế cao 81cm, ngang vai 33cm, ngang gối 56cm, Đài sen cao 24cm. Hai bên là Quan Thế Âm và Đại Thế Chí tạo tác trong tư thế đứng với chiều cao là 90cm, ngang vai 26cm. Lớp thư ba là tượng Ngọc Hoàng và bốn pho Thị Giả, lớp thứ tư là Nam Tào Bắc Đẩu trong dáng hình quan văn tay cầm sở sinh sổ tử. Lớp cuối cùng là tòa Cửu Long chạm kiểu vòm cầu, tượng Thích Ca Sơ Sinh đứng trên đài sen ở giữa tòa Cửu Long mình trần. Bên phải Thượng điện là Quan Thế Âm Chuẩn Đề, bên trái Thượng điện là tượng Quan Âm Tống Tử miêu tả người phụ nữ đang bế một hài nhi, hai sườn Thượng điện là bộ tượng Thập Điện Diêm Vương mỗi bên bày 5 pho, tượng Thổ Địa và Giám Trai được đặt hai bên ngoài cùng của tòa Thượng Điện. Chùa Hương Lam qua thời gian tồn tai còn lưu giữ nhiều di vật quý giá  tiêu biểu 01 quả Chuông có niên đại vào năm Minh Mệnh thứ 5 (1824), chiều cao 95cm, đường kính 49cm. Chùa Hương Lam ra đời nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh cho đại đa số người dân ở làng Hương Lam, cầu mong sự tốt lành, sức khỏe con người thuận hòa cho cây trồng vật nuôi hướng tới “chân -thiện- mỹ”.