Chùa Xuân Nê tọa lạc tại thôn Xuân Nê, xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội, chùa Xuân Nê (tên chữ là Xuân Nê tự) là một ngôi chùa cổ kính, mang đậm hơi thở văn hóa của làng quê Bắc Bộ xưa. Ngôi chùa không chỉ là nơi thờ Phật thanh tịnh mà còn là một bảo tàng kiến trúc sống động, lưu giữ những giá trị lịch sử và nghệ thuật điêu khắc tinh xảo trải qua nhiều thế kỷ. Được bao bọc bởi không gian xanh mát của những tán cây cổ thụ và khuôn viên rộng rãi, chùa Xuân Nê hiện lên với vẻ đẹp uy nghiêm, trầm mặc, tạo nên một khoảng lặng bình yên giữa nhịp sống hiện đại.
Về kiến trúc, chùa được xây dựng theo lối quy thức truyền thống với các hạng mục chính như Tam quan, Tiền đường, Thượng điện, nhà Tổ và nhà Mẫu được bố trí hài hòa. Tòa Tam bảo – trái tim của ngôi chùa – là nơi hội tụ các pho tượng Phật cổ được tạo tác vô cùng khéo léo, mang nét diện mạo từ bi, thoát tục với kỹ thuật sơn son thếp vàng đặc trưng của mỹ thuật thời Nguyễn. Điểm nhấn đặc biệt của chùa Xuân Nê chính là hệ thống văn bia cổ và chuông đồng quý giá. Những bản bia đá này không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật thư pháp mà còn là nguồn sử liệu quan trọng, ghi chép lại quá trình hình thành, phát triển của địa phương và sự đóng góp của các thế hệ tiền nhân trong việc gìn giữ ngôi chùa.
Với những giá trị lịch sử và nghệ thuật tiêu biểu, chùa Xuân Nê đã chính thức được xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa, khẳng định vị thế là một di sản quý báu của Thủ đô. Hàng năm, chùa là nơi diễn ra các khóa lễ quan trọng và các hoạt động văn hóa tâm linh của dân làng, đặc biệt là vào dịp lễ Phật Đản hay lễ Vu Lan, thu hút đông đảo phật tử và du khách thập phương về chiêm bái. Sự hiện diện của chùa Xuân Nê, cùng với hệ thống di tích Chiến thắng Ngọc Hồi và các đình, đền lân cận, đã tạo nên một quần thể văn hóa – tâm linh đặc sắc, góp phần quan trọng trong việc giáo dục đạo đức và bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ mai sau.