Đền bà Ả lanh

Đền thờ Bà Ả Lanh (tọa lạc tại Tiểu khu Đại Nam, xã Phú Xuyên, Hà Nội) là minh chứng sống động cho bề dày văn hóa và truyền thống yêu nước của dân tộc. Ghi nhận những giá trị lịch sử to lớn, đền đã vinh dự được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 97/QĐ-VH (ngày 21/01/1992), trở thành điểm tựa tâm linh vững chắc của nhân dân địa phương.

Nhìn từ trên cao, quần thể di tích mang dáng vóc của một chiếc lá bách xanh đang bồng bềnh trên sóng nước, ngự tại thế "minh đường tụ thủy". Phía trước đền là chiếc Giếng Ngọc bán nguyệt ôm trọn gốc đại thụ ngàn năm cùng dòng sông hiền hòa; phía sau là dải ruộng ngút ngàn. Tất cả giao hòa tạo nên một trường năng lượng an lành, lưu giữ trọn vẹn vượng khí.

Bước qua bình phong đá xanh chấn phong uy nghi, du khách sẽ chiêm ngưỡng lối kiến trúc truyền thống đồng bằng Bắc Bộ với mái ngói mũi hài đỏ tươi. Điểm nhấn giữa sân đền là cặp voi đá xanh nguyên khối quỳ phục trang nghiêm, như những hộ vệ canh giữ chốn linh từ.

Trái tim của di tích là chốn thâm cung phụng thờ hai vị anh hùng: Đức Vua Bà Ả Lanh Nga My Công Chúa và Đại tướng Văn Bồng.

Theo cuốn thần phả năm Vĩnh Hựu nguyên niên (1735) còn lưu giữ, mang trong mình nỗi đau gia đình bị Thái thú Tô Định tàn hại, năm 16 tuổi, Bà Ả Lanh cùng gia thần Văn Bồng chiêu mộ hơn 500 nghĩa sĩ tiến về sông Hát hội quân. Sau khi khởi nghĩa thắng lợi, thu hồi 65 thành trì, Bà về quê dạy dân làm ăn, sửa sang lễ nghĩa và được suy tôn là Đức Vua Bà. Khi giặc Mã Viện tái xâm lược, các Ngài đã chiến đấu kiên cường đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ bờ cõi.

Để tri ân công đức hộ quốc an dân, nhân dân đã lập đền thờ phụng và gìn giữ qua muôn đời. Đền hiện còn lưu giữ 14 đạo sắc phong vô giá của các triều đại phong kiến.

Hàng năm, từ ngày mùng 9 đến 11 tháng Giêng Âm lịch, nhân dân địa phương lại tưng bừng mở hội với nghi thức rước kiệu hoành tráng và tế công đồng trang nghiêm. Lễ hội không chỉ là dịp bảo tồn phong tục bản địa, thắt chặt tình làng nghĩa xóm mà còn thắp sáng đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" bền bỉ của dân tộc.