Khu nhà Tam Bảo - chùa Lễ Pháp
Chùa được dựng lại vào năm 1998, xây theo kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói mũi hài. Chùa có kết cấu hình chữ “Đinh”, gồm tiền đường và hậu cung. Tuy được dựng lại, chùa vẫn bảo lưu được kiến trúc truyền thống với các mảng chạm khắc trang trí công phu.
Nằm trong khung cảnh hữu tình bên dòng sông Thiếp, chùa Lễ Pháp là chốn tâm linh thanh tịnh, nơi gửi gắm đời sống tín ngưỡng Phật giáo của cộng đồng cư dân địa phương. Sự kết hợp giữa đình và chùa trong một cụm di tích tiền Thần hậu Phật đã tạo nên một không gian văn hóa - tín ngưỡng đặc sắc, vừa trang nghiêm, vừa gần gũi với đời sống làng quê.
Bước vào không gian bên trong, du khách sẽ chiêm ngưỡng hệ thống tượng Phật phong phú - những di vật có giá trị hơn cả của ngôi chùa. Các pho tượng được bài trí trang nghiêm theo quy chuẩn của một ngôi chùa truyền thống Bắc Bộ, gồm ba nhóm chính: tượng Phật, tượng Mẫu và tượng Tổ.
Ở tòa tiền đường, gian bên phải đặt tượng Thánh Tăng, Hộ Pháp; gian bên trái đặt tượng Đức Ông, Hộ Pháp. Tại thượng điện, hệ thống tượng Phật được bài trí thành nhiều lớp trên bệ giật cấp, từ tượng Tam Thế ở lớp cao nhất, xuống các lớp tượng A Di Đà, Quan Âm thiên thủ thiên nhãn, bộ Ngọc Hoàng - Nam Tào - Bắc Đẩu, cho đến tòa Cửu Long ở lớp ngoài cùng. Bên cạnh đó, chùa còn có ban thờ Mẫu và ban thờ Tổ.
Cùng với hệ thống tượng thờ, chùa bảo lưu nhiều mảng chạm khắc trang trí với các đề tài rồng, mây, hoa lá, tứ quý ở các bức cốn, đầu dư. Không gian nội thất trầm mặc, khói hương thoang thoảng đã tạo nên chốn thanh tịnh, an lành, nơi Phật tử và Nhân dân tìm về chiêm bái, cầu nguyện.
Chùa Lễ Pháp còn có tên chữ là Pháp Linh Tự, nằm sát phía sau bên phải ngôi đình, thuộc cụm di tích Đình - Chùa Lễ Pháp, thôn Lễ Pháp, xã Phúc Thịnh, thành phố Hà Nội. Chùa quay mặt cùng hướng và trông ra một sân gạch chung với đình; cụm di tích được bố trí theo hướng tiền Thần, hậu Phật - một lối bố cục phổ biến ở các làng quê Việt Nam.
Hệ thống tượng Phật là những di vật có giá trị hơn cả của chùa, gồm ba loại: tượng Phật, tượng Mẫu và tượng Tổ. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ một số hiện vật khác như: 1 tấm bia hậu có niên đại Hoàng triều Minh Mệnh thứ 21 (1840) với nội dung gửi giỗ; một chuông đồng nhỏ; 1 bát hương đất nung trang trí lưỡng long chầu nguyệt; 02 đôi chân đèn cùng án thờ, bát hương, lọ hoa sứ lớn nhỏ. Đây là những cổ vật, di vật quý, góp phần khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa của di tích.
Chùa Lễ Pháp cùng với đình Lễ Pháp hợp thành cụm di tích tiền Thần hậu Phật, quay hướng Nam nhìn ra dòng sông Thiếp, tạo nên một quần thể kiến trúc tín ngưỡng hài hòa với cảnh quan thiên nhiên.
Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, Đình - Chùa Lễ Pháp đã được xếp hạng Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia tại Quyết định số 310-QĐ/BT ngày 13/2/1996.
Tòa tiền đường của chùa gồm 5 gian 2 dĩ; hai gian đầu hồi xây tường bao, chỉ mở hai cửa sổ nhỏ; ba gian giữa mở ba cửa ra vào. Chùa bảo lưu kiến trúc truyền thống, các mảng chạm khắc trang trí với các đề tài rồng, mây, hoa lá, tứ quý ở các bức cốn, đầu dư. Đặc biệt, có giá trị hơn cả là hệ thống tượng Phật trong chùa chính. Gian bên phải tiền đường là tượng Thánh Tăng, Hộ Pháp.
Thượng điện ba gian nối với tiền đường, bên trong xây bệ giật cấp để bài trí tượng thờ. Ban trên cùng là tượng Tam Thế thường trụ diệu pháp thân, tượng trưng cho đức Phật ở ba thế giới: quá khứ, hiện tại và tương lai. Lớp thứ hai là tượng A Di Đà ngồi kiết già trên tòa sen. Lớp thứ ba là Quan Âm thiên thủ thiên nhãn với hai thị giả hai bên. Lớp thứ tư là bộ Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu. Lớp ngoài cùng là tòa Cửu Long với 9 rồng phun nước, nâng bước Thích Ca sơ sinh đi trên những cánh sen.
6. BAN THỜ MẪU VÀ BAN THỜ TỔ
Ban thờ Mẫu được đặt ở bệ thờ gian hồi phải với ba pho tượng Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn và Mẫu Thoải tạc trong tư thế ngồi, bên cạnh là ba pho tượng thị nữ có kích thước nhỏ hơn. Gian bên trái đặt tượng Đức Ông, Hộ Pháp và đầu hồi là ban thờ Tổ có các pho tượng nhà sư trụ trì đã viên tịch tại chùa.
Việc phối thờ Mẫu và thờ Tổ bên cạnh thờ Phật là nét đặc trưng của nhiều ngôi chùa Việt truyền thống, phản ánh sự dung hòa giữa Phật giáo với tín ngưỡng thờ Mẫu bản địa và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân các bậc sư tổ đã có công gìn giữ, trụ trì ngôi chùa. Sự hiện diện đầy đủ của các ban thờ đã tạo nên một không gian tín ngưỡng phong phú, đáp ứng nhu cầu tâm linh đa dạng của cộng đồng cư dân.thích hình ảnh đại diện