Di tích Quốc gia đặc biệt Đình Chèm
5.0Miễn phí
Giới thiệu
DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT ĐÌNH CHÈM – DẤU ẤN LỊCH SỬ, VĂN HÓA BÊN DÒNG SÔNG HỒNG
Câu chuyện điểm đến
011. Giới thiệu chung
Đình Chèm tọa lạc bên bờ Nam sông Hồng, thuộc phường Đông Ngạc, thành phố Hà Nội, là một trong những ngôi đình cổ nổi tiếng của Thủ đô, gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước và đời sống văn hóa tín ngưỡng của người Việt.
Di tích thờ Đức Thánh Chèm – Hy Khang Thiên Vương Lý Ông Trọng, nhân vật được nhân dân tôn kính bởi những công lao trong sự nghiệp bảo vệ đất nước theo truyền thuyết và các nguồn tư liệu lịch sử.
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, Đình Chèm được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2017. Đây là niềm tự hào của nhân dân địa phương và là điểm đến văn hóa, lịch sử có ý nghĩa của Thủ đô Hà Nội.
022. Lịch sử và nhân vật được thờ
Theo truyền thuyết dân gian, Lý Ông Trọng tên thật là Lý Thân, quê ở làng Chèm, là người có vóc dáng phi thường, tài năng xuất chúng, sống vào thời kỳ An Dương Vương.
Ông được lưu truyền là vị tướng tài có công bảo vệ đất nước, đồng thời gắn liền với những câu chuyện bang giao và chống giặc ngoại xâm. Sau khi qua đời, ông được nhân dân lập đền thờ, tôn vinh là Đức Thánh Chèm, trở thành vị thần bảo hộ cho cộng đồng cư dân địa phương.
Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Chèm được duy trì qua nhiều thế hệ, thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn, lòng biết ơn đối với những người có công với quê hương, đất nước.
033. Giá trị kiến trúc và nghệ thuật
Đình Chèm là công trình kiến trúc tín ngưỡng truyền thống tiêu biểu, mang nhiều dấu ấn nghệ thuật qua các thời kỳ lịch sử, đặc biệt là thời Lê Trung Hưng và Nguyễn.
Không gian di tích gồm các hạng mục kiến trúc cổ kính, được bố trí hài hòa, trang nghiêm, thể hiện đặc trưng của đình làng vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Các kết cấu gỗ, hệ thống trang trí, chạm khắc cùng những hiện vật, tư liệu Hán Nôm lưu giữ tại di tích góp phần phản ánh trình độ nghệ thuật, tín ngưỡng và đời sống văn hóa của các thế hệ cư dân.
Đáng chú ý, năm 1903, nhân dân địa phương đã thực hiện việc nâng cao ngôi đình bằng phương pháp thủ công để thích ứng với điều kiện đê điều và phòng tránh ngập lụt. Sự kiện này thể hiện kinh nghiệm, trí tuệ và quyết tâm gìn giữ di sản của cộng đồng.
Với vị trí nằm sát dòng sông Hồng, Đình Chèm còn sở hữu cảnh quan đặc trưng, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc cổ truyền và không gian văn hóa ven sông.
044. Lễ hội truyền thống Đình Chèm
Lễ hội truyền thống Đình Chèm được tổ chức hằng năm từ ngày 14 đến ngày 16 tháng Năm âm lịch, trong đó ngày 15 là ngày chính hội.
Lễ hội là dịp để nhân dân tưởng nhớ, tri ân công đức Đức Thánh Chèm, đồng thời duy trì những phong tục, nghi lễ truyền thống đặc sắc.
Điểm nhấn nổi bật là nghi lễ rước nước trên sông Hồng bằng thuyền rồng, mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, gắn với tín ngưỡng của cư dân nông nghiệp vùng châu thổ sông Hồng.
Bên cạnh đó, lễ hội còn có các nghi lễ như rước văn, lễ mộc dục, lễ cúng phát tấu, lễ phóng điểu cùng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trò chơi dân gian truyền thống.
Năm 2016, Lễ hội Đình Chèm được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị tiêu biểu và sức sống bền vững của di sản trong đời sống cộng đồng.
055. Trải nghiệm tham quan và khám phá di sản
Đến với Đình Chèm, du khách có cơ hội tìm hiểu những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật kiến trúc của một trong những ngôi đình cổ tiêu biểu tại Hà Nội.
Du khách có thể tham quan không gian kiến trúc truyền thống; tìm hiểu các câu chuyện về Đức Thánh Lý Ông Trọng; chiêm ngưỡng những hiện vật, họa tiết trang trí và cảnh quan khu di tích bên dòng sông Hồng.
Đặc biệt, vào dịp lễ hội tháng Năm âm lịch, du khách có thể hòa mình vào không khí văn hóa cộng đồng, tìm hiểu nghi thức rước nước truyền thống và thưởng thức các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian đặc sắc.
Di tích đã được ứng dụng công nghệ số trong giới thiệu và quảng bá di sản thông qua hệ thống tham quan thực tế ảo 360 độ, thuyết minh tiếng Việt, tiếng Anh và mã QR, giúp người dân, du khách tiếp cận thông tin thuận tiện hơn.
066. Bảo tồn và phát huy giá trị di sản
Những năm qua, Đình Chèm luôn được quan tâm bảo vệ, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị gắn với đời sống văn hóa của nhân dân địa phương.
Công tác quản lý di tích, gìn giữ các nghi lễ truyền thống, tổ chức lễ hội và ứng dụng công nghệ số được chú trọng nhằm bảo tồn giá trị nguyên gốc, đồng thời tạo điều kiện để công chúng tiếp cận, tìm hiểu di sản.
Di tích quốc gia đặc biệt Đình Chèm không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống lịch sử, lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ.
Với những giá trị đặc sắc về lịch sử, kiến trúc và văn hóa, Đình Chèm là điểm đến hấp dẫn trong hành trình tìm hiểu di sản văn hóa Thăng Long – Hà Nội, góp phần quảng bá hình ảnh phường Đông Ngạc giàu truyền thống văn hiến, thân thiện và mến khách.
Địa chỉ: TDP Chèm, Đường Thụy Phương, phường Đông Ngạc, thành phố Hà Nội.
Thời gian lễ hội: Ngày 14–16 tháng Năm âm lịch hằng năm.
Xếp hạng: Di tích quốc gia đặc biệt (2017).
Di sản văn hóa phi vật thể gắn với di tích: Lễ hội Đình Chèm (2016).
