Đình Phùng thôn

Đình làng Bùng thờ Tướng quân Phùng Thanh Hòa². Tương truyền lúc nhỏ, ông thông minh, tinh thông binh thư, võ nghệ. Năm 541, khi Lý Bí phất cờ khởi nghĩa chống quân Lương (Trung Quốc), ông đã triệu tập nghĩa sĩ trong vùng đứng lên hưởng ứng. Sau khi thắng giặc, Lý Bí xưng vua và lập ra nước Vạn Xuân. Nhà Lương lại...cho quân xâm lược nước ta, Phùng Thanh Hòa được vua phong lên làm Hữu tướng quân, cùng với Tả tướng quân Triệu Quang Phục xông ra trận tiền quyết chiến với giặc. Sau khi giặc tan, Phùng Thanh Hòa trở về, lấy đất An Hoa Trang làm nơi lập nghiệp và đổi tên làng thành Phùng Gia Trang. Sau khi mất, ông được phong phúc thần và dân làng suy tôn là Thành hoàng làng Bùng.

Một số hiện vật còn lưu giữ tại đình như: bức cốn, kiệu rồng... đã khẳng định ngôi đình làng Bùng được xây dựng vào thời hậu Lê (1583 - 1788). Năm 1936, đình được tu sửa lại, có cấu trúc hình chữ đinh (J), hậu cung liền với nhà đại bái gồm 5 gian, được lát sàn gỗ, các cột đình to, đường kính tới 50 - 60 cm, xung quanh đình được dựng chấn song, hai bên đình là tả mạc và hữu mạc. Đến năm 1947, thực hiện chủ trương “tiêu thổ kháng chiến” chống thực dân Pháp, ngôi đại bái được dỡ bỏ, chỉ còn lại hậu cung. Năm 1952, ngôi đình được xây dựng lại nhưng do chiến tranh và thời gian nên đã xuống cấp. Đến năm 2007, chính quyền và nhân dân xây dựng ngôi đình theo cấu trúc cũ.

Hiện nay, trong đình còn lưu giữ được một cỗ kiệu thời Lê, một cỗ kiệu thời Nguyễn, 2 đạo sắc thời Nguyễn phong “Trung đẳng thần”, 1 cuốn thần phả, 2 hoành phi lớn ghi “Hưởng thần Hữu sở” và “Thánh cung vạn tuế”,1 bức cuốn thư chạm trổ sơn son thiếp vàng đề thơ ca ngợi công đức của vị Thành hoàng:

“Thanh linh từng hách hách
Chính khí tự nguy nguy
Ba cổn hương thần hóa
Sơn hà thủy thánh cung
Công minh tiền Lý sử
Tích hiển hậu Lê thì
Phú tài đồng thiên địa.
Hồng ân vạn cổ thuỳ”

Tạm dịch là:
“Trong sáng linh thiêng tồn mãi mãi.
Chứng thực khí tiết sáng lâng lâng
Sóng dậy nước dâng thần làm được
Non sông tươi sáng ghi công lực?
Công lao tươi sáng triều tiền Lý
Đến hậu Lê công tích rõ ràng ghi.
Đất trời để lại đời giàu đẹp.
Muôn đời ghi tạc ơn sâu”