Đình Chi Đông

Về với thôn Lệ Chi, xã Thuận An, thành phố Hà Nội, du khách có dịp tìm hiểu Đình Chi Đông – một di tích lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật có giá trị, gắn bó mật thiết với đời sống tín ngưỡng và truyền thống của nhân dân địa phương. Đình Chi Đông là nơi thờ hai vị Thành hoàng làng là Châu Đô Thống Đại vương và Đức Trần Hưng Đạo Đại vương. Hai vị thần được thờ tại đình gắn với hai giai đoạn lịch sử khác nhau, nhưng cùng có điểm chung là những nhân vật được nhân dân tôn kính bởi công lao đối với đất nước.

Theo truyền thuyết, Châu Đô Thống Đại vương sống dưới thời Hùng Vương thứ Sáu, có công đánh giặc Ân, góp phần bảo vệ đất nước trong buổi đầu dựng nước. Trong khi đó, Đức Trần Hưng Đạo Đại vương – Trần Quốc Tuấn là vị anh hùng dân tộc kiệt xuất của thế kỷ XIII, người có công lao đặc biệt lớn trong ba lần kháng chiến chống quân Nguyên – Mông. Việc cùng thờ Châu Đô Thống Đại vương và Trần Hưng Đạo Đại vương tại Đình Chi Đông thể hiện truyền thống tôn vinh những người có công với nước, đồng thời phản ánh sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Hằng năm, nhân dân địa phương tổ chức các ngày lễ tưởng niệm hai vị Thành hoàng. Ngày 11 tháng Giêng âm lịch là ngày giỗ Châu Đô Thống Đại vương; ngày 20 tháng 8 âm lịch là ngày giỗ Đức Trần Hưng Đạo Đại vương. Đặc biệt, vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, nhân dân Chi Đông tổ chức lễ hội để tưởng nhớ công lao của hai vị Thành hoàng, đồng thời cầu mong quốc thái dân an, cuộc sống bình yên, no đủ.

Không chỉ có giá trị về lịch sử và tín ngưỡng, Đình Chi Đông còn là một công trình kiến trúc nghệ thuật mang nhiều dấu ấn của đình làng truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ. Trải qua những biến động của lịch sử, di tích hiện còn bảo lưu được kiến trúc theo kiểu chữ “Đinh”, gồm tiền tế và hậu cung.Tiền tế là nếp nhà năm gian, hai dĩ, với hệ thống mái đao cong. Gian giữa có lòng thuyền, là nơi thực hiện các nghi lễ tế tự; các gian bên được tôn cao, từng là không gian hội họp, bàn việc làng của cộng đồng.

Phía sau là hậu cung ba gian chạy dọc, tạo thành bố cục chữ “Đinh”. Công trình được xây theo kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói mũi hài cổ, mang vẻ đẹp trầm mặc, cổ kính. Một trong những điểm nổi bật của đình là nghệ thuật trang trí kiến trúc. Các mảng chạm tập trung chủ yếu ở các bức cốn, đầu dư, với những hình tượng rồng được chạm nổi, chạm lộng tinh tế, mang phong cách nghệ thuật của thế kỷ XVIII.

Những hình rồng không chỉ tạo nên vẻ đẹp cho kiến trúc mà còn thể hiện quan niệm thẩm mỹ và tín ngưỡng của người xưa, biểu tượng cho quyền uy, sức mạnh và những ước vọng tốt đẹp của cộng đồng. Bên cạnh kiến trúc, Đình Chi Đông còn lưu giữ một hệ thống di vật phong phú, đa dạng về loại hình và có giá trị nghệ thuật cao. Tiêu biểu có kiệu long đình, long ngai, bài vị, hương án, lỗ bộ, câu đối cùng nhiều đồ thờ tự khác. Đặc biệt, hệ thống thần phả, sắc phong và các tư liệu thành văn là những nguồn tư liệu quý, góp phần tìm hiểu lịch sử, tín ngưỡng, phong tục và tập quán của địa phương qua các thời kỳ. Mỗi cấu kiện kiến trúc, mỗi hiện vật được lưu giữ tại đình đều góp phần kể lại câu chuyện về một vùng đất, về những con người và những giá trị văn hóa đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, Đình Chi Đông vẫn là không gian sinh hoạt tín ngưỡng và văn hóa cộng đồng của nhân dân thôn Lệ Chi. Những dịp lễ, ngày giỗ Thành hoàng và lễ hội truyền thống là thời điểm người dân cùng trở về nơi đình làng, tưởng nhớ tiền nhân, gặp gỡ cộng đồng và trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp cho thế hệ trẻ. Với những giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật, lịch sử và văn hóa, Đình Chi Đông đã được Bộ Văn hóa - Thông tin, nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1996.

Đình Chi Đông – nơi hội tụ truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và vẻ đẹp kiến trúc đình làng Việt; nơi những câu chuyện về Châu Đô Thống Đại vương và Đức Trần Hưng Đạo Đại vương tiếp tục được nhân dân gìn giữ, kể lại và trao truyền qua các thế hệ.