Đình Giáp Nhất

Đình được xây dựng từ lâu trên một gò đất cao, ở bờ Nam sông Tô Lịch, nhìn hướng Đông - Đông Bắc. Theo các cụ cao niên trong làng kể lại thì đình được xây dựng trên thế đất hình con voi, bốn ao xung quanh là 4 chân voi, 2 gò là tai voi, còn vòi voi là bờ ruộng trước đình kéo dài ra sông Tô Lịch uốn lượn phía trước. Trong khuôn viên đình phía bên phải là giếng, bên trái là ao đình đan xen với 5 cây muỗm cổ thụ toả bóng mát, tạo cho di tích có được cảnh quan thanh tịnh cổ kính. Từ sân đình qua 9 bậc đá thì tới hiên toà Đại bái, được xây dựng hình chữ “nhất” (一) theo kiểu tường hồi bít đốc 5 gian, mỗi gian rộng khoảng 2,5m. Bên hồi phải có trổ một cửa nhỏ dẫn xuống nhà oản. Bên trái một cửa ngách kiểu cuốn vòm dẫn ra một cầu thang gạch 10 bậc xây lộ thiên. Xung quanh tường Đại bái được xây bằng gạch Bát Tràng miết vôi và mật, phía ngoài tường hồi hai bên có đắp mặt hình hổ phù. Cửa chính vào toà Đại bái được làm theo kiểu “thượng song hạ bản” gồm bốn cánh ghi 4 chữ “Tả hữu phùng nguyên”, có trang trí hoa quả, bút, hòm sách... Kết cấu bộ vì được làm theo kiểu chồng rường giá chiêng, kẻ bẩy hiên tạo sự thông thoáng, hài hoà. Hậu cung được kết cấu 3 gian kiểu thượng chồng rường hạ kẻ bẩy. Đại bái và Hậu cung được xây dựng theo kiểu chữ “nhị” (二), khoảng cách mái hiên giữa toà Đại bái và Hậu cung là một rãnh thoát nước ngăn cách hai toà nhà, trên rãnh có lát hai tảng đá xanh làm lối vào hậu cung. Kiểu kiến trúc này đã khiến cho cả hai toà nhà đều lấy được ánh sáng tự nhiên vào trong và tạo không khí thoáng mát. Gian giữa Hậu cung có xây bệ gạch đặt ngai, bài vị và ban thờ Đức Thành hoàng làng. Đặc biệt trong đình còn lưu giữ được ba bia đá, trong đó có tấm bia “Hậu thần” khắc năm 1812 và một tấm bia khắc năm 1892, nhiều chân đá tảng cột đình, phiến đá lát thềm có kích thước lớn; hai nhang án gỗ lớn, một Ngai thờ chạm rồng cuốn đẹp; một quả chuông nhỏ cùng nhiều đồ thờ có giá trị khác. Với những giá trị về lịch sử và văn hoá, đình Giáp Nhất đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1992. Ngày 27-8-2006 đình Giáp Nhất lại vinh dự được tổ chức Lễ đón nhận Quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội công nhận và gắn biển Di tích cách mạng - kháng chiến.