ĐÌNH HẠ THÁI

Đình Hạ Thái là loại di tích kiến trúc, tín ngưỡng

Đình làng Hạ Thái (còn gọi là đình Bà Lạy) thờ hai vị Thành hoàng làng là quan võ thời Lê Bùi Sĩ Lương và bà Đinh Thị Trạch (còn gọi là bà Lạy), người đã tự nguyện nộp mình cho hổ để giải cho dân làng cái hạn phải cống nộp người hàng năm.

Thần phả của làng ghi lại rằng: thủa xưa, vùng đất này còn hoang vu, cây cối um tùm, dân cư thưa thớt. Lúc đó, trong rừng có một con hổ dữ, gọi là hổ lang (hổ thành tinh) thường về làng bắt người và gia súc để ăn thịt. Dân làng không thể thu phục hổ nên đành chịu cống nạp cho hổ mỗi năm một người vào ngày 10/11 âm lịch để được yên lành. Lúc đó, bà Lạy đã già, không có chồng con. Thương xót cho số phận dân làng, bà đã làm lễ khấn trời đất và tự nguyện xin thế mạng cho hổ với một tâm nguyện là cái hạn đó từ nay sẽ được chấm dứt. Đúng ngày 10/11 âm lịch, hổ đến vồ bà và tha đi mất. Nhưng cũng từ đó, dân làng không còn thấy hổ về quấy phá nữa. Để tưởng nhớ công lao của bà, dân làng Hạ Thái xây miếu thờ bà (nay là đình Hạ Thái), tôn bà làm Thành hoàng làng và lấy ngày 10/11 âm lịch hàng năm là ngày hội làng truyền thống.Còn quan võ thời Lê Bùi Sĩ Lương sinh ngày 10/3/1544 (Giáp Thìn), là người rất thông minh, văn võ song toàn. Ông đã làm đến chức Thái sư kiêm Điện Tiền Chỉ Huy Sứ. Khi nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê, ông chỉ huy 10 vạn quân tinh nhuệ diệt Mạc phò Lê, đem lại thái bình cho đất nước. Khi đi qua làng Hạ Thái, thấy nơi đây có địa thế rồng chầu hổ phục, dân cư đông đúc, ông liền cho xây dựng gia trang và dạy dân lập nghiệp. Ông mất vào ngày 10/5/1597 (Đinh Dậu) và được dân làng Hạ Thái tôn làm Thành hoàng làng. Đình làng Hạ Thái đã được xếp hạng di tích cấp Quốc gia theo quyết định số 824/QĐ-BVHTTDL ngày 09/3/2017