Đình Kim Hồ

Đình Kim Hồ là tên gọi theo địa danh của làng từ xa xưa thuộc Trang Kim Đường, nay là thôn Kim Sen, xã Thuận An

Đình là nơi thờ phụng hai vị thành hoàng làng là Ngọc Đống và Ngọc Hựu. Sự tích về hai vị Thành hoàng của làng Kim Hồ đã được sử sách và truyền thuyết dân gian trong vùng kể lại như sau:

Ngọc Đống và Ngọc Hựu là hai anh em sinh đôi quê ở Cự Linh, Châu Ái. Cha mẹ tham gia khởi nghĩa đều bị giặc giết hại khi hai ông mới hai tuổi, được người dì họ Mạc tên Khánh Tiên, người thôn Kim Đường đem về nuôi. Lớn lên, cả hai đều khỏe mạnh hơn người, lại tinh thông võ nghệ. Biết các ông có chí lớn, đang ngầm chiêu tập binh mã đánh giặc trả thù nhà, các trai tráng trong vùng kéo về rất đông, xây dựng tại Kim Đường. Nhận được lời hiệu triệu của Hai Bà Trưng, nghĩa quân Kim Đường đã tham gia chống giặc. Hai Bà Trưng sau khi diệt xong Tô Định, xưng vương, đóng đô ở Mê Linh, đã xét công phong tặng các tướng sĩ có công. Ông Đống, ông Hựu được phong chức tước Bắc Bình Vương Đại tướng quân và ban cho đất Kim Đường làm ấp thang mộc.

Ngày 6 tháng 2 năm Quý Mão (43), biết Hai Bà hy sinh trên sông Hát phần lớn các tướng lĩnh đã chuyển hướng từ tiến công sang phòng ngự ngay trên quê hương mình. Ông Đống, ông Hựu lui về vùng căn cứ tại Kim Đường. 

Vào những ngày đầu tháng 3 năm Quý Mão, tại Kim Đường diễn ra trận đánh ác liệt, biết sức mình không thể chiến đấu được nữa, đến trận thứ mười một, hai ông đã hóa vào đêm 11 tháng 3. Cảm phục trí dũng của người anh hùng, nhân dân đã đắp mộ và dựng đền thờ.

Để tưởng nhớ công lao của hai vị đại tướng quân có công với dân với nước, các triều đại phong kiến Lý, Trần, Lê, Nguyễn đều ban sắc phong và đặt mỹ tự: “Đương cảnh Thành hoàng Ngọc Đống, Ngọc Hựu đại vương linh quang hiển thánh”, “Đoạn túc thuần chính dực bảo trung hưng Thượng đẳng thần”, “Tể tướng Đại vương Thượng đẳng thần”, “Dực bảo trung hưng hiển ứng an dân thượng đẳng thần”.

Hằng năm thôn Kim Hồ tổ chức lễ hội trong ba ngày 14, 15 và 16 tháng 2 âm lịch để tưởng nhớ công lao của nhị vị Thành hoàng làng.

         Đình Kim Hồ được xây dựng khá lâu. Căn cứ các tư liệu thành văn còn lưu giữ tại di tích có thể đoán định niên đại khởi dựng sớm nhất vào thời vua Lê Hy Tông, niên hiệu Chính Hòa. Đình Kim Hồ hiện có kết cấu kiểu chữ “đinh” với các hạng mục kiến trúc nghi môn, sân, đại đình, trung đình, hậu cung. Đình Kim Hồ đã được UBND thành phố Hà Nội ra Quyết định xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa năm 2010.