Đình Mai Hiên

Đình Mai Hiên được khởi dựng vào khoảng thời Hậu Lê thế kỷ XVII và đã trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa. Đình Mai Hiên hiện còn tấm bia dựng năm Tự Đức thứ 16 (1863) ghi việc tu sửa đình. Năm Bảo Đại nguyên niên (1926) tu sửa toà hậu cung. Sau năm 1954, đình được tu sửa phần mái, tường bao, bỏ sàn đình. Năm 1995, đình được tu sửa lại các hạng mục và giữ nguyên kiến trúc cho đến ngày nay.

Đình Mai Hiên toạ lạc trên một khu đất cao, rộng rãi, thoáng đãng, phía tây của làng, đình quay hướng tây nam. Nhà phương đình có mặt bằng hình vuông, xây kiểu chồng diêm 2 tầng mái, lợp ngói ta, 8 đầu đao được tạo cong vút. Các hàng cột đều được dựng kiểu “thượng thu - hạ thách”, đặt trên chân tảng đá hình vuông, nền nhà lát gạch. Trang trí trên kiến trúc nhà phương đình tập trung ở những bức cốn nách chạm nổi, chạm thủng với các đề tài như lưỡng long chầu nhật, “tứ quý”, “rồng cuốn thủy”, “tứ linh” (long, ly, quy, phượng), “hổ phù”, “vân mây”… 

Đình kết cấu kiểu chữ “đinh” gồm đại đình và hậu cung. Đại đình có 5 gian 2 chái, 4 mái cuốn đao. Mái lợp ngói di, bờ nóc đắp kiểu bờ đinh, chính giữa bờ nóc đắp lưỡng long chầu mặt trời lửa, hai đốc mái đắp hình rồng đuôi xoắn miệng ngậm bờ nóc. Nội thất 6 hàng chân cột gỗ đỡ mái, các bộ vì kèo kết cấu kiểu 2 trụ trốn trên câu đầu đội nóc giá chiêng, ở vì thượng làm kiểu “thượng giá chiêng, trung kẻ truyền, hạ kẻ”, ở hai đầu đốc mái làm hạ kẻ lẫy không có kết cấu trái nhưng vẫn tạo đao cong các góc. Các cột gỗ đỡ mái làm kiểu “thượng thu - hạ thách”, đặt trên chân tảng đá hình vuông, nền nhà lát gạch. Có bốn đầu dư ở hai vì gian giữa trang trí hình rồng ngậm ngọc, tóc và râu rồng bay ngược về phía sau. Phía trước ba gian giữa mở cửa bức bàn, ở hai gian hồi không có thềm hiên xây tường gạch giáp mái gianh. Trang trí trên kiến trúc tập trung vào các bức cốn nách, con rường, đầu dư, đấu kê với các đề tài “rồng ổ”, “tứ linh”, “hổ phù”, “vân mây”…

Toà hậu cung ba gian một dĩ xây chạy dọc về phía sau, một đầu ăn mộng với gian giữa nhà đại bái tạo thành hình chữ “đinh”. Mái lợp ngói di, bờ nóc đắp kiểu bờ đinh, các vì kèo làm kiểu “thượng chồng rường hạ bẩy gối tường”, vì sát tường hồi làm kiểu “kèo cầu quá giang cột trốn”. Các cột gỗ đỡ mái kiểu “thượng thu - hạ thách”, đặt trên chân tảng đá hình vuông, nền nhà lát gạch. Phía trước ba gian giữa mở cửa bức bàn. Trang trí trên kiến trúc tập trung kỹ thuật chạm nổi trên các con rường, đấu kê hình vân mây, hình lá. Gian giữa hậu cung bố trí ban thờ Thành hoàng làng.

Đình còn lưu giữ được nhiều hiện vật có giá trị như chiêng, bát hương, ngũ sự bằng đồng; ngựa thờ, cuốn thư, cửa võng, bát bửu, hòm sắc, hương án mâm ỷ ngai thờ bài vị, hoàng phi câu đối, kiệu bát cống bằng gỗ chủ yếu có niên đại thế kỷ 19. Đặc biệt cuốn thần tích chữ Hán, tấm bia dựng năm Tự Đức 16 (1863), hoành phi, câu đối… là nguồn sử liệu quý góp phần nghiên cứu, tìm hiểu về địa danh lịch sử, phong tục tập quán của nhân dân địa phương.

Trước đây hội làng được tổ chức kéo dài từ ngày mùng 9 đến 15/3 âm lịch với đủ các nghi lễ mang tính truyền thống, Ngày nay, hội làng chỉ tổ chức trong 2 ngày 14 và 15/3 âm lịch. Phần lễ diễn ra các nghi lễ để tưởng nhớ công ơn của thần đối với dân làng Phần hội có tổ chức các trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ, thi đấu thể dục thể thao. 

Di tích Đình Mai Hiên được xếp hạng di tích Lịch sử kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố tại Quyết định số 3399/QĐ-UBND-2007, ngày 28/7/2007.