Đình Mỗ Xá, thôn Mỗ Xá, xã Hòa Phú, thành phố Hà Nội
Giới thiệu
Đình Mỗ Xá là ngôi đình lớn, được xây dựng từ lâu đời và đã được trùng tu nhiều lần. Hiện tại đình mang phong cách kiến trúc và điêu khắc thời Nguyễn, tuy vậy đình còn bảo lưu được nhiều di vật độc đáo và hiếm quý có niên đại từ đầu thế kỷ XVIII cho đến nay. Về kiến trúc, đình Mỗ Xá có quy hoạch kết cấu của một ngôi đình cổ, tọa lạc trên thế đất đẹp hướng càn tú, đằng sau là mắt rồng ở làng Mỗ Xá.
Đình được xây dựng theo bố cục chữ quốc với các hạng mcuj kiến trúc chính như: Đại báo, Hậu cung và 2 dãy tả hữu mạc. ĐÌnh cũng có hệ thống sân lát gạch, tường bao quanh đất đai khu di tích và vườn trồng cây ăn quả.
- Đại bái đình Mỗ Xá gồm 5 gian được làm kiểu tường xây, hồi bít đốc, tay ngau với hai mái chảy lớp ngói ri cổ. Bờ nóc, bờ đao đắp bờ đinh, hai đầu bờ nóc là hai con makara (rồng lá) bằng vôi vữa. Trang trí trên kiến trúc Đại bái được làm công phu, tỉ mỉ theo một đề tài thống nhất là: vân mây cách điệu hình hoa, lá lật hay hổ phù, chữ triện. Các kẻ chuyền, xà nách được soi gờ chỉ và chạm thưa, nét to, khỏe. Ở gian giữa Đại bái phía trên trong có treo 2 bức hoành phi lớn, một đôi câu đối gỗ lòng máng, một hương án trên có đặt long ngau, bát hương, hai bên là bộ bát bửu gỗ. Các di vật này đều được chạm khắc công phu, tỉ mỉ và được sơn son thếp vàng rực rỡ.
- Hậu cung là một ngôi nhà ngang 3 gian nằm song song với Đại bái, cách Đại bái một khoảng sân lọng nhỏ. Hạng mục công trình này được người xưa kiến trúc theo kiểu thức chồng diêm 2 tầng 3 mái chảy (1 mái sau, 2 mái trước). Mái trước Hậu cung được chia thành hai tầng mái. Phần cổ diêm giữa hai mái là bức tường xây cao sát diềm mái thượng. Mặt ngoài đắp nổi bằng vôi vữa các hình trang trí: ngũ sự, rồng, mặt trời.
Ba phía Hậu cung là tường gạch xây cao, đầu hồi bí đốc. Trang trí trên kiến trúc Hậu cung được tập trung ở phần hiên cung. Các kẻ, bẩy được trang trí họa tiết triệt tàu lá giắt, tứ quý, lá lật. Các bức cốn mê trang trí tích tứ linh, nét chạm nổi, giả bong kênh theo phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Trước cửa Hậu cung có treo một bức hoành phi, bên dưới xây một bệ thờ trên đặt bát hương, đài nước, lọ lộc bình, hai bên là bộ bát bửu, gươm thờ. Bên trong Hậu cung có xây 3 bệ thờ bằng gạch, phía trước bệ thờ là 3 hương án gỗ.
Ở về hai bên phía hồi Hậu cung có hai dãy nhà tả huuwx mạc nối liền Hậu cung với Đại bái thành hình chữ quốc. Đây là 2 dãy nhà ngang, tường xây hồi bít đốc với các bộ vì kiểu kèo kẻ quá giang đơn giản. Một bên nhà dùng làm nơi đặt bàn ghế tiếp khách, một bên là nơi để kiệu và một số vật dụng khác của đình.



