Đình My Dương

My Dương là làng việt cổ nằm ven bờ sông Đáy từ thời Tiền Lê có tên gọi là “Lỗi Dương” tên nôm là “Mai Chúa” thuộc Châu Quốc Oai Lộ Đông Đô. Căn cứ vào cuốn thần tích, thần sắc Làng My Dương hiện còn lưu giữ ở viện Hàn Lâm nay là viện “Thông tin khoa học xã hội” do Chánh Hội Lê Văn Từ, Lý Trưởng Nguyễn Văn Nho, Trưởng Bạ Nguyễn văn Khẩn kê khai năm 1938 thì Đức Thành Hoàng Làng My Dương là danh tướng thời Lê , vốn tài kiêm văn võ song toàn theo vua lâu ngày xông pha chiến trận lập nhiều công lao nên được Vua Lê hết mực tin dùng phong làm “Đại Tướng Quân”. Bấy giờ giặc “Tống” phương Bắc xâm lược nước ta, Lê Hoàn triệu tập quần thần bàn kế đánh giặc “La Sơn Đại Tướng Quân” được cử thống lĩnh đạo quân tiến về phía nam, đoàn quân tiến về đến Trang “Lỗi Dương” trời xẩm tối Ngài truyền lệnh đóng trại tại đây. Được tin, dân Làng Lỗi Dương đem lương thảo đến giúp nghĩa quân, nhiều con em của Làng cũng xin được đi đánh giặc, khi Ngài nhận được tin quân giặc xắp đến đất Thanh Oai Ngài đã chỉnh đốn quân để chuẩn bị chiến đấu. Trong trận chiến oanh liệt quân ta đại thắng nghĩa quân cúng có nhiều tổn thất một số con em của Làng đã anh dũng hy sinh. Đặc biệt Ngài cũng đã hiến trọn đời mình cho sự nghiệp bảo vệ đất nước. Khi được tin Ngài mất dân Làng Lỗi Dương vô cùng kính tiếc liền dâng biểu xin Vua ban cho Mỹ Tự rước về thờ. Từ đó dân Làng Lỗi Dương thờ “La Sơn Đại Tướng Quân” làm Bản cảnh Thành Hoàng trải qua các thời Lý, Trần, Lê đều có sắc phong thờ cúng linh ứng. Thời Vua Lê Thái Tổ dẫn đại binh dẹp giặc Minh xâm lược cũng đã tiến đến Lỗi Dương ngủ qua đêm chủ soái Lê Lợi đã làm lễ cầu thần gia hộ khi xuất quân đánh giặc được thần phù trợ đã thắng lợi vẻ vang. Sau cuộc kháng chiến chống quân Minh Vua Lê Thái Tổ gia phong Mỹ Tự cho Ngài là “Thượng Đẳng Thần” ,trải qua các triều đại đều phong sắc Mỹ Tự cho thần để nhân dân muôn đời thờ phụng. Sử sách có ghi lại Ngài là nhân thần thuộc đời Tiền Lê, do có công dẹp giặc giúp nước nên cứ vào ngày 03/3 có Quốc Tế là dân Làng lại tổ chức mở hội và Tế Lễ trong đó có tục tế bầu bao tử và mía để dâng cúng Thành Hoàng. Để nhớ đến ngày Thành Hoàng thắng trận đến nay dân Làng vẫn nhớ ngày 03/3 dâng bầu bao tử và mía Tế Ngài.

Theo ghi chép, Đình làng thờ 8 đạo Sắc phong: - Vua Minh Mạng năm thứ 2 tháng 10 ngày 24 phong 1 đạo. - Vua Minh Mạng năm thứ 21 tháng 11 phong 1 đạo. - Vua Thiệu Trị năm thứ 5 phong 1 đạo. Đến tháng 6 năm ấy ngày 18 lại phong 1 đạo nữa. - Vua Tự Đức năm thứ 3 tháng 11 phong 1 đạo. - Vua Tự Đức năm thứ 31 tháng 11 ngày 24 phong 1 đạo. - Vua Đồng Khánh năm thứ 2 tháng 7 ngày mùng 1 phong 1 đạo. - Vua Duy Tân năm thứ 3 tháng 8 ngày 21 phong 1 đạo. Tất cả đều là “Gia Tăng Hiệp Linh” trấn tĩnh hộ quốc an dân thượng đẳng thần. - Vua Khải Định năm thứ 9 tháng 7 ngày 25 phong 1 đạo “Gia tăng tảng bạt chung đẳng thần”. Đình Làng My Dương thuộc loại di tích kiến trúc nghệ thuật thời Lê do ở ven sông đáy nên mùa mưa bão và do lũ lụt đã ảnh hưởng đến kiến trúc Đình nên vào thời Nguyễn Tự Đức Ngũ Niên Đình được chuyển về vị trí ngày nay. Đình được thiết kế hình chữ “Công” tổng thể di tích Đình có Nghi Môn, sân Đình và vườn cảnh… Nội tự Đình gồm có Đại Bái, Trung cung và Thượng Cung, hai bên có Tả Vu, Hữu Vu, Tả mạc, Hữu Mạc . Hiện nay Đình Làng còn bảo tồn được nhiều hiện vật có giá trị và được Bộ Văn hoá thông tin xếp hạng Di tích cấp Quốc gia theo quyết định số 03/QĐ-BVHTT ngày 01/2/2000. Người dân Làng My Dương sống chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp do vậy vật phẩm thờ Thành Hoàng không thể thiếu bánh dày, bánh chưng để dâng cúng Thành Hoàng với mong ước của Dân làng là cầu cho quanh năm mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, người dân mạnh khoẻ, nhà nhà bình an ý nguyện ấy được kết tinh qua lễ nghi tín ngưỡng thông qua các hoạt động văn hoá dân gian đó là Lễ Hội Làng hàng năm. Hội Làng My Dương được tổ chức trong 7 ngày bắt đầu từ ngày 10 đến ngày 17/11 âm lịch. Hội Làng diễn ra nhiều hoạt động văn hoá truyền thống từ đời xưa để lại, lễ hội là dịp để dân Làng bày tỏ lòng thành kính đối với Thành Hoàng và nét đẹp truyền thống nhằm giáo dục cho con cháu ngàn đời sau mãi mãi ghi nhớ thân thế và sự nghiệp của vị Thành Hoàng đã được dân Làng tôn vinh thờ phụng