Đình Ngải Sơn

Di tích đình Ngải Sơn thuộc thôn Kim Sơn, xã Đoài Phương, thành phố Hà Nội. Đình Ngải Sơn là một công trình kiến trúc tiêu biểu của vùng xứ Đoài cổ, được xây dựng trên thế đất cao ráo, thoáng đãng, hợp phong thủy, gắn bó mật thiết với không gian sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng truyền thống của cộng đồng cư dân làng Nghĩa Sơn (tên cổ là làng Ngải Sơn).

Đình Ngải Sơn thờ Thành hoàng làng là Tam vị Tản Viên Sơn Thánh, những vị thần núi linh thiêng thuộc Tứ bất tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Đình có bố cục mặt bằng kiểu chữ Đinh, gồm hai hạng mục kiến trúc chính là tòa Đại bái và Hậu cung. Tòa Đại bái có quy mô lớn, hình chữ nhật, gồm một gian hai dĩ, làm theo kiểu bốn mái đao cong, các đầu đao uốn cong mềm mại mang đậm phong cách kiến trúc nghệ thuật dân gian xứ Đoài. Tòa Hậu cung gồm một gian nhỏ, nối với gian giữa của Đại bái tạo thành bố cục chữ Đinh; bên trong đặt ba cỗ long ngai, bài vị thờ Tam vị Tản Viên Sơn Thánh, cùng các đồ thờ tự truyền thống khác. Ngoài ra, trong khuôn viên đình còn có các hạng mục phụ trợ như Tả mạc, Hữu mạc, tiền tế, giếng nước cổ, cây đa cổ thụ, tạo nên không gian cảnh quan hài hòa, linh thiêng.

Lễ hội truyền thống làng Nghĩa Sơn được tổ chức hằng năm tại đình trong ba ngày, từ ngày 17 đến ngày 19 tháng Giêng âm lịch, là dịp để nhân dân địa phương tưởng nhớ công đức Thành hoàng làng, đồng thời duy trì các nghi lễ, phong tục truyền thống, góp phần củng cố tình đoàn kết cộng đồng và gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và tín ngưỡng, di tích đình Ngải Sơn đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tây (cũ) xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa theo Quyết định số 233/QĐ-UB ngày 03/3/2003; nay thuộc thành phố Hà Nội.