Đình Ninh Sơn - Biểu tượng văn hoá và tín ngưỡng dân gian

 Đình Ninh Sơn, thuộc tổ dân phố Ninh Sơn Phường Chương Mỹ - một di tích lịch sử thiêng liêng, nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử của cộng đồng nhân dân qua nhiều thế hệ tại vùng đất cổ Ninh Kiều, đình có thế "tảo sơn hướng thủy". Cảnh báo tình trạng sơn thủy hữu thiên nhiên. Ngôi đình được bao bọc bởi ba dãy núi hùng vĩ: núi Phượng Hoàng, núi Hỏa Tinh và núi Trầm. Phía trước đình là vùng đồng rộng lớn với hồ nước trong xanh, đồng ruộng mát mẻ, tạo nên một khung cảnh làng quê thanh bình, thơ vừa mộng vừa cổ kính lại có địa thế vững chắc và linh thiêng.

1. Lịch sử giá trị và lễ vật nhân vật

Đình Ninh Sơn là nơi thờ phụng Đức ngài Lý Ông Trọng - vị anh hùng có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ đất nước thời kỳ Âu Lạc dưới triều An Dương Vương. Trải qua thăng trầm, dù từng bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh thời Lê - Trịnh và Tây Sơn, ngôi đình vẫn được nhân dân phục trang, sơn dưỡng nguyên giá trị lịch sử.

2. Kiến trúc Nghệ thuật và Vật vô giá

Về mặt kiến trúc, Đình Ninh Sơn là một công nghệ nghệ thuật đặc sắc mang dấu ấn đậm nét của kiến trúc truyền thống làng làng Việt Nam. Khuôn viên đình được bố trí hài hòa từ Đại bái, Trung cung đến Hậu cung trang béo.

Tòa Đại bái nổi bật với cấu trúc năm gian hai khôn, hệ thống cột gỗ lớn nâng cấp mái đình, lợp ngói lợp kiểu cổ cá truyền thông, cùng bốn góc đao cong mềm hướng dẫn lên trời cao. Điểm nhấn nghệ thuật nằm ở các bức chạm khắc gỗ công phu, tinh son sinh động hình tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng), kết hợp với hoa văn mây lửa, nghê thần... mang ý nghĩa cầu mong sự hưng thịnh và bình an cho dân làng. Ngôi đình được đánh giá là một trong những ngôi nhà có kiến trúc kiến trúc rộng lớn, có thể tạo nên sự hưng thịnh của dân làng qua các thời kỳ lịch sử. Cũng tại nơi đây hiện đang tồn tại, lưu giữ 14 đạo sắc phong cổ qua các triều đại phong kiến, cùng cuốn thần phải ghi chép về Thành hoàng - những báu vật minh chứng cho dày lịch sử lâu đời của di tích.

3. Lễ hội Truyền thống và Đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

Để tưởng nhớ công đức của Thành hoàng, hàng năm cứ mỗi dịp tết đến xuân về 03 năm một lần dân làng Linh sơn lại tưng bàng tổ chức lễ hội từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 11 Lò âm lịch, không khí làng Ninh Sơn rảnh, thi đua tạo cảnh quan xanh, sạch đẹp để đón hội làng.  

Lễ hội đình Ninh Sơn còn giữ được nhiều nghi thức và tri thức dân gian đặc sắc, bắt đầu từ nghi thức giáo dục bao sái bài vị Đức Thánh bằng nước ngũ vị hương, tiếp theo là lễ thỉnh Thánh; các cụ cao niên ở làng tổ chức nghi lễ tế lễ thượng đẳng thần với nhiều giá trị văn hóa còn được bảo tồn; cứ mỗi lần mở hội không chỉ thu hút con em trong làng mà còn thu hút hàng vạn du khách thu thập phương về bùa bái và quan sát cảnh tại đình Ninh Sơn.

 Lễ hội chính là bài học lịch sử sống động, giáo dục thế hệ trẻ về lòng tự hào dân tộc và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tốt đẹp.