Đình Quất Động

Đình Quất Động là di tích thuộc loại hình kiến trúc – tôn giáo, tọa lạc trên khu đất có diện tích khoảng 1.349 m². Đình là một công trình có giá trị kiến trúc đặc sắc, được xây dựng vào thời nhà Nguyễn, thờ Thành hoàng làng Cao sơn đại vương. Hiện nay, đình có cấu trúc theo kiểu chữ Tam, gồm tòa Đại bái, Trung cung và Hậu cung, quay hướng Nam, phía trước là đường làng và không gian thoáng đãng của làng quê.

            Nổi bật trong quần thể kiến trúc là tòa Đại bái có quy mô 5 gian, dài khoảng 13,20 m, rộng 6,50 m, kết cấu theo kiểu hai đầu hồi bít đốc, mái lợp ngói ri cổ. Bên trong tòa Đại bái còn lưu giữ hệ thống vì kèo bằng gỗ tứ thiết, kết cấu theo hình thức 4 hàng chân gỗ. Các bộ vì được tạo tác công phu với nhiều mảng chạm khắc mang đậm nét nghệ thuật dân gian, như lá lật, lá ngô đồng, các đề tài tứ linh, tứ quý, cùng hình tượng long mã, cá bống, tắc kè, bát quái, cá chép, ba ba... Những hoa văn, họa tiết này không chỉ tạo nên vẻ đẹp độc đáo cho công trình mà còn phản ánh đời sống văn hóa, tín ngưỡng phong phú của cộng đồng cư dân địa phương.

            Tiếp nối tòa Đại bái là tòa Trung cung có kích thước tương đương, được làm theo kiểu 4 hàng chân gỗ, với các bộ vì nóc kiểu giá chiêng con nhị và hệ thống hoa văn trang trí tương đồng với tòa Đại bái. Đặc biệt, các cấu kiện kiến trúc như rường cột, kẻ bẩy, chân cột... đều được gia công, chạm khắc tinh tế. Đình Quất Động hiện còn bảo lưu được nhiều cấu kiện kiến trúc cổ bằng gỗ lim chắc khỏe, góp phần tạo nên giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật đặc sắc của di tích.

            Đình Quất Động còn nổi tiếng với việc bảo tồn được nhiều hiện vật quý giá trong đó có 18 sắc phong của các triều Lê, triều Nguyễn sắc phong thần Cao Sơn đại Vương. 5 hoành phi nghệ thuật trang trí hoa văn thời Nguyễn, 02 cỗ kiệu bát cống và song hành nghệ thuật điêu khắc thời Lê.

            Với hệ thống kiến trúc cổ cùng nghệ thuật chạm khắc gỗ phong phú, Đình Quất Động là một di tích có giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật và văn hóa truyền thống, góp phần lưu giữ những dấu ấn lịch sử và bản sắc văn hóa của địa phương.

            Đình Quất Động đã được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng cấp Quốc gia vào năm 2000./.