Đình Thái Bình

Làng Thái Bình còn gọi là làng Cói Thái Đường. Cũng như đền Yên Thành ở phố Phan Huy Ích (quận Ba Đình) và nhiều đình đền cổ Bắc Bộ khác, đình Thái Bình thờ người phụ nữ quý tộc đầy bất hạnh Lý Chiêu Hoàng (chữ Hán: 李昭皇; 1218-1278, sinh tháng 9, mất tháng 3 âm lịch). Vua Bà tên thật là Lý Phật Kim, con gái út vua Lý Huệ Tông, em Thuận Thiên công chúa Lý Ngọc Oanh. Lên ngôi từ lúc 8 tuổi khi Thái sư Trần Thủ Độ bày mưu ép vua Huệ Tông bỏ đi tu; mấy tháng sau Phật Kim lại bị gả cho Trần Cảnh cũng 8 tuổi.

Ngay sau đó Phật Kim phải nhường ngôi cho chồng, chính thức trao giang san họ Lý về tay nhà Trần và trở thành Chiêu Thánh hoàng hậu (昭聖皇后). Chưa hết tai họa, sau nhiều năm (1226–1237) chung sống với vua Trần Thái Tông (chữ Hán: 陳太宗; 1218—1278, sinh ngày 16 tháng 6, mất ngày 1 tháng 4 âm lịch) mà không có con, Phật Kim còn bị truất cả ngôi hoàng hậu khi mới 19 tuổi.

Năm 40 tuổi Bà bị gả cho tướng Lê Phụ Trần như một thứ ban thưởng. May mà đoạn kết lại có hậu và đem cho đôi vợ chồng già này hai người con: trai tài giỏi, gái xinh đẹp. Tuy vậy, theo nhiều tài liệu thì cuối đời Bà cũng đã bỏ đi tu như cha và khi từ giã cõi trần tại Bắc Ninh ở tuổi 60 nét mặt vẫn giữ nguyên vẻ hồng hào, phúc hậu.

Không những được nhân dân nhiều nơi lập điện thờ cúng và gọi là Vua Bà để tỏ lòng yêu mến, thương cảm, các triều đại phong kiến tiếp theo đã ban những đạo sắc phong tước hiệu cao quý cho Bà. Tại đình Thái Bình, Bà được vinh danh là Nguyên lý thần hiệu, Phật Kim thượng hoàng thái hậu linh ứng, Phụ quốc hiển hựu khang dân chi thần và tặng phong mỹ tự là công thần.