Đình thôn Hạ, thôn Hạ Phùng Xá, xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội

Đình thôn Hạ thuộc thôn Hạ Phùng Xá, xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội

Đình được xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa cấp Thành phố theo Quyết định số 651/QĐ-UBND ngày 21/5/2002 của UBND thành phố Hà Nội.

Tên gọi “Đình thôn Hạ” xuất phát từ tên thôn Hạ, một làng cổ thuộc xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội. Đình không chỉ là nơi thờ tự mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa, gắn liền với các hoạt động tín ngưỡng và lễ hội của người dân. 

Theo bản thần phả do Hàn Lâm Viện Đông Các Đại Học Sĩ Nguyễn Bính soạn vào năm Hồng Phúc Nguyên niên (1572), đình thôn Hạ thờ vị thần Đức Thánh Phả Thông Thượng Sĩ Đại Vương.

Ngài là người đã giúp dân lập chùa, dạy dân cày cấy, xây dựng cuộc sống no ấm. Công đức của Ngài được nhân dân tôn kính, và khi mất đi, vua Lý Nhân Tông đã phong tặng Ngài là Phúc Thần, cho xây dựng đình thờ để đời đời hương khói.

Đình thôn Hạ là một ngôi đình cổ còn giữ được hầu như nguyên vẹn kiểu thức sắc thái thời Lê, đình thôn Hạ được xây dựng theo kiểu chữ Đinh (丁), bao gồm các hạng mục chính như Đại Bái, Hậu Cung, Tả Hữu Mạc và sân vườn.

• Tòa Đại Bái: Gồm ba gian hai chái, với mái đình cong vút, lợp ngói ri cổ. Trên mái có đắp nổi hình rồng, nghê, bờ nóc đắp hai con kìm ngậm bờ nóc.

Bên trong được trang trí bằng hệ thống cột gỗ lim chắc khỏe, chạm khắc tinh xảo. Đáng chú ý trong đình còn giữ nguyên các bức cốn, các bức cốn ở gian giữa đều được khắc tích “Ngư long hý thuỷ”. Trung tâm bức cốn là một con rồng lớn đang ẩn mình trong mây nước. Dưới thân rồng là cá chép đang lao lên khỏi mặt nước, với khát vọng cá hoá rồng. Toàn bộ các bức cốn còn được điểm xuyết các con vật như chim, phượng, rùa, long, mã…

Các bức cốn khác được chạm khắc tứ linh (long, ly,  quy, phượng), tứ quý (tùng, trúc, cúc, mai). 

Ngoài các bức cốn, ở các kẻ, kẻ bẩy đều được chạm nổi rồng, hoa lá cách điệu nên nội thất đình thôn hạ rất sinh động, mang dáng dấp và giữ nguyên phong các kiến trúc cổ.

• Hậu Cung: Nơi đặt bài vị và ngai thờ Đức Thánh Phả Thông Thượng Sĩ Đại Vương. Kiến trúc tại đây mang đậm nét trang nghiêm, với hệ thống hoành phi câu đối sơn son thếp vàng.

• Tả Hữu Mạc: Hai dãy nhà ngang năm gian đối xứng nhau, tạo cảnh quan hài hòa, vừa là nơi sinh hoạt cộng đồng, vừa là nơi tổ chức các nghi lễ quan trọng.

Đình thôn Hạ – một điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích lịch sử và văn hóa Việt Nam.