Đình Thuận Quang, xã Gia Lâm
Giới thiệu
Đình làng Thuận Quang là tên gọi theo địa danh, đình còn có tên gọi khác là đình Thiên Phúc, nơi thờ cung phi thần hậu là bà Nguyễn Thị Ngọc Thắng, hiệu Quý Đức - người có công lớn trong việc quyên góp tiền của để xây dựng đình.
Căn cứ cuốn thần phả còn lưu giữ tại đình có ghi: bà Nguyễn Thị Ngọc Thắng tên hiệu Quý Đức, người xã Hà Lộ, huyện Tứ Kỳ, phủ Hạ Hồng, đạo Hải Dương là cung phi thuộc triều vua Lê Thần Tông, bà là người phụ nữ hiếu kính cha mẹ, trung với vua, người tài hoa, giàu sang vẫn siêng năng cần kiệm. Đứng đầu hàng cung phi, được cấp dưới, dân mến phục, vua ban khen. Nhân chuyến bà vãng cảnh tại hương Thổ Lỗi (Thuận Quang) thấy dân trọng lễ nghĩa, kính người hiền, đất đẹp, khí vượng khác thường. Bà đã xuất tiền giúp dân, ban khen cho người thiện, tạo ruộng gửi vào các giáp, tạo cho nhiều người có việc làm và bà xin gửi hậu tại Thuận Quang.
Tháng Chạp, năm Bính Tý (1636), bà xuất tiền mua đá tảng xây tháp.
Tháng hai năm Đinh Sửu (1637) bà lại xuất năm lượng vàng mua gỗ quý, đá, gạch, mướn thợ giỏi về xây đình Thiên Phúc, xây nghè Thuận Quang.
Đình xưa làm theo chữ đinh, gồm bảy gian đại bái, ba gian hậu cung, quay hướng Tây Nam.
Căn cứ các tư liệu thành văn còn lưu giữ tại đình đã cho thấy đình Thuận Quang được trùng tu lớn trong các năm:
Năm Gia Long thứ 11 Nhâm Thân (1812), năm 1934.
Năm 1965 đình được trưng dụng làm kho chứa thóc của Hợp tác xã, bảy gian đại bái bị đổ, chỉ còn ba gian hậu cung.
Năm 1988 nhân dân họp bàn, trùng tu lại nhà đại bái trên nền cũ theo kiểu hội trường phía trước là sân gạch, bên tả có nhà câu lạc bộ, bên hữu có nhà bia liệt sỹ, ngoài cùng là hồ nước rộng. Ba gian hậu cung vẫn giữ nguyên như cũ.
Trải qua thời gian, đình làng Thuận Quang còn lưu giữ được các hiện vật trong đó có một số hiện vật tiêu biểu như: ngai thờ; bia đá khắc chữ Hán hai mặt đặt trên lưng rùa có niên hiệu năm 1642; một bia đá nhỏ ghi các giáp đóng góp tiền xây dựng đình.
Cung phi thần hậu Nguyễn Thị Ngọc Thắng coi dân Thuận Quang như con dân của mình, tạo điều kiện cho dân thoát nghèo. Với sự yêu mến và kính trọng đối với người phụ nữ đã có công lao trong việc xây dựng xóm làng, nhân dân thôn Thuận Quang đã và đang đóng góp công sức của mình bằng việc sửa sang, trùng tu đình là nơi thờ phụng bà ngày càng khang trang, đẹp đẽ để lớp lớp con cháu đời sau nhớ về cội nguồn, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, biết ơn tổ tiên, một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.



