Đình Trung Vân Đình

Nhân vật thờ phụng:

• Đình Trung: Thờ 3 vị Thành hoàng / Phúc thần là 3 anh em ruột: Viết Pháp (Chiêu Pháp thiên vương), Viết Cư (Đông Cư linh ứng) và Viết Hoàn (Mộc Hoàn cư sỹ).

Thần tích & Công trạng:

• Ba vị thần ở Đình: Mở trại luyện võ tại Vân Đình. Vào thế kỷ X, khi đất nước lâm vào nạn 12 sứ quân, 3 anh em dẫn đạo nghĩa binh Vân Đình đến Hoa Lư theo Đinh Bộ Lĩnh. Họ tham gia trận tấn công phía Tây Nam thành Đỗ Động, góp sức đánh tan quân Đỗ Cảnh Thạc, giúp thống nhất đất nước và lập ra nước Đại Cồ Việt. Sau khi nhà Đinh gặp biến cố (Đỗ Thích hại vua Đinh), 3 vị giữ lòng trung quân, nhảy xuống sông tự vẫn để bảo toàn khí tiết.

Dấu ấn lịch sử - văn hóa: Cụm di tích thể hiện truyền thống thượng võ, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết dẹp loạn giữ nước của nhân dân Vân Đình qua các thời kỳ lịch sử. Đây cũng là vùng đất văn hóa nổi tiếng gắn liền với các danh sĩ cận đại như Dương Khuê, Dương Lâm (những người có đóng góp lớn trong việc tôn tạo di tích).