Nhân dân còn gọi là đình Yên. Yên vốn từ chữ hán là chữ An. Nhân dân lâu ngày gọi chệch đi chữ An thành chữ Yên và trở thành quen thuộc nên mang tên là Yên Lộ. Đình Yên Lộ không có tên chữ mà mang tên của làng. Đình nằm ngoài đê, con đê sông Đáy tách biệt giữa dân cư và nơi thờ phụng. Như vậy nơi ở của thành hoàng yên tĩnh và càng tôn nghiêm hơn.
Theo sách (các tổng, trấn, xã danh bị lãm) tập sách được viết vào đời vua Gia Long (1810 - 1819) cách ngày nay 170 năm.
Xã Yên Nghĩa thuộc tổng La Nội. Tổng La Nội có 6 xã đó là: La Nội, Ỷ La, La Tinh, La Khê, Yên Lộ, Nghĩa Lộ. Thời kỳ này Yên Lộ thuộc Huyện Từ Liêm Phủ Quốc Oai, Trấn Sơn Tây.
Năm Minh Mệnh thứ 12 (1831) lấy 3 phủ: Ứng Hòa, Lý Nhân, Thường Tín của trấn Sơn Nam và lấy huyện Từ Liêm của Phủ Quốc Oai trấn Sơn Tây lệ vào phủ Hoài Đức đặt làm tỉnh Hà Nội. Như vậy Yên Lộ từ năm 1831 thuộc huyện Từ Liêm Phủ Hoài Đức.
Năm 1945 sáp nhập Yên Lộ và Nghĩa Lộ thành xã Yên Nghĩa.
Đầu năm 1947 Xã Yên Nghĩa thuộc Huyện Liên Bắc tỉnh Hà Đông.
Đến tháng 6 năm 1955 thuộc về huyện Hoài Đức tỉnh Hà Tây.
Tháng 7 / 1975 thuộc về Hà Sơn Bình.
Đến tháng 11/1979 thuộc về huyện Hoài Đức thành phố Hà Nội.
Năm 1965, theo Quyết định số 103/NQ-TVQII ngày 21/4/1965, sát nhập 2 tỉnh Hà Đông và Sơn Tây thành tỉnh Hà Tây thì Hưng Đạo , Trinh Quốc thuộc tỉnh Hà Tây.
Năm 1976, sát nhập 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình thì thôn Hưng Đạo , Trinh Quốc thuộc huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Sơn Bình.
Năm 1991, tỉnh Hà Sơn Bình được tách ra làm 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình thì Hưng Đạo , Trinh Quốc là hai làng lại thuộc huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây cũ nằm trong vùng đất cổ vốn nổi tiếng với nhiều danh lam cổ tích từ xưa trải qua bao thăng trầm của lịch sử, đến nay thôn An Định vẫn giữ được một ngôi đình có kiến trúc nghệ thuật đẹp. Ngôi đình ấy được gọi là đình An Định, ngoài ra đình không còn tên gọi nào khác.
Ngày 01 tháng 08 năm 2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây sát nhập với thành phố Hà Nội, thành phố Hà Đông Tỉnh Hà Tây được nhập về thủ đô Hà Nội. Ngày 08 tháng 05 năm 2009, Chính phủ ra nghị quyết thành lập quận Hà Đông trực thuộc thủ đô Hà Nội trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của thành phố Hà Đông và thành lập 7 phường: Biên Giang, Đồng Mai, Dương Nội, Kiến Hưng, Phú Lãm, Phú Lương, Yên Nghĩa trên cơ sở 7 xã có tên tương ứng. Từ đó, Hà Đông trở thành quận nội thành thứ 10 của thủ đô, gồm 17 phường trực thuộc.
Ngày 01 tháng 07 năm 2025 quận Hà Đông giải thể để thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, không tổ chức cấp huyện. Phường Đồng Mai sát nhập với phường Yên Nghĩa lấy tên là phường Yên Nghĩa.
Ngày 1 tháng 7 năm 2025 tổ dân phố 10 -11 (làng Trung Hưng) phường Yên Nghĩa cũ có tên thành tổ dân phố 10- 11 phường Yên Nghĩa. tổ dân phố 12 -13 ( Làng Trinh Quốc) phường Yên Nghĩa cũ có tên thành tổ dân phố 12- 13 phường Yên Nghĩa.
Ngày 1 tháng 7 năm 2026 tổ dân phố 10 -11 phường Yên Nghĩa ( làng Hưng Đạo) sáp nhập với nhau thành tổ dân phố Trung Hưng lấy tên thành tổ dân phố Trung Hưng - phường Yên Nghĩa. Tên gọi Trung Hưng đúng với tên gọi làng cũ trước đây. Tổ dân phố 12 -13 ( Làng Trinh Quốc) phường Yên Nghĩa cũ sáp nhập đổi tên thành tổ dân phố Quốc An phường Yên Nghĩa.
Yên Lộ là 1 vùng đất sa bồi của con sông Nhị Hà do phân lưu của nó là con sông Đáy tải về nên nơi đây là 1 vùng đất bãi bồi đất đai màu mỡ cư dân tập trung đông đúc và tất nhiên ngôi đình được xuất hiện.
Căn cứ vào cuốn ngọc phả cổ trong đình và dựa vào truyền thuyết kiêng kị thờ cúng cho chúng ta được biết ngôi đình được thờ các vị thần sau đây:
Thần Linh Lang là 1 nhân vật lịch sử được thờ trong nhiều di tích nội ngoại thành Hà Nội và các tỉnh. Linh Lang là con trai của Vua Lý Thái Tông và bà Hạo Nương có tên chữ là Đô. Sinh vào ngày 13 tháng chạp năm Kỷ Tỵ năm thứ hai niên hiệu Thiên Thành (1029). Lúc sinh ra Linh Lang có tướng mạo khôi ngô tuấn tú khác thường. Vào năm đầu Thiên Cảm Thánh Vũ (1044) Bọn giặc nhà Tống là Triệu Khiết, Quách Đạt cùng với vua Chiêm Thành, Chần Lạp kéo đại quân sang xâm lược nước ta. Thế giặc rất mạnh Linh Lang tâu với vua cha cho đi đánh giặc. Linh Lang chiêu mộ quân sĩ và sai Lê Bảo, Phạm Hoàng làm tả hữu tì tướng cùng các tướng Trương Bản, Đinh Hiền, Nguyễn Sấn, Đặng Tích, Trần Hưng tiến quân đi đánh giặc. Linh Lang đuổi đánh quân Chiêm tiến đến kinh đô, Đồ Bàn, giết được vua Chiêm là Sa Đẩu Quân Chiêm tan tác bỏ chạy. Chiến thắng khải hoàn Linh Lang được vua ban thưởng rất hậu. Phần thưởng đó Linh Lang xin vua cho đem đi phân phát cho dân nghèo.
Cuối năm 1076 bộ binh và kị binh Tống theo nhiều đường vượt biên giới tiến vào xâm lược nước ta, lực lượng biên phòng và các cánh quân bố trí ở miền thượng du chặn đánh ở nhiều nơi nhưng không cản nổi bước tiến ồ ạt của quân thù. Các mũi tiến công của quân Tống nhanh chóng tràn xuống phía bắc sông Cầu. Chúng tập trung và đóng quân trên 1 trận tuyến dài khoảng 30 km từ bến đò Như Nguyệt đến núi Nham Biền. Chính trên phòng tuyến này đã diễn ra những trận đánh quyết liệt quyết định số phận của quân viễn chinh Tống.
Dọc theo sông Đáy và sông Tích nhiều nơi nhân dân thờ bà Ả Lã Nàng Đê hoặc Ả Lã nương nương, hoặc Ả Lã nương Đê và em trai là Quốc Công. Nhiều bản thần phả dịch từ nhiều tên như trên song các danh từ vẫn chung 1 người đó là bà Ả Lã một vị tướng tài dưới thời Hai Bà Trưng.
Truyền thuyết kể lại rằng có ông Nguyễn Viên quê ở Châu Ái (nay là vùng Thanh Hóa) ra cổ châu (Vùng Quốc Oai) làm quan chức nhỏ cho nhà Hán. Ông căm thì bọn giặc tàn ác ông ngầm liên kết với các lực lượng để chống lại bọn Tô Định nhưng cũng như Thi Sách (Chồng bà Trưng Trắc) ông bị Tô Định giết hại. Khi ông qua đời đã để lại vợ và 2 con con gái lớn là Ả Lã và người con trai tên là Quốc. Ba mẹ con tần tảo nuôi nhau. Đến tuổi trưởng thành Ả Lã đẹp người đẹp nết và tài giỏi lạ thường. Khi Hai Bà Trưng truyền hịch khởi nghĩa hai chị em Ả Lã chiêu mộ binh lính trong vùng kéo về tụ nghĩa ở sông Hát. Ả Lã được phong là tướng tiên phong lĩnh 1 đạo quân Hai chị em đã lập được công lớn trong công cuộc đánh đuổi quân Hán giải phóng đất nước. Hai Bà Trưng ban thưởng bổng lộc và chức tước cho 2 chị em bà và cho về lập ấp luyện quân ở vùng sông Đáy (Quốc Oai). Tại đây Ả Lã và em trai đã cùng dân trồng dâu chăn tằm cấy lúa chăm lo cuộc sống và luyện tập binh sĩ. Đến khi nhà Hán cho Mã Viện đem quân sang xâm chiếm nước ta 1 lần nữa hai bà Trưng thất trận, Ả Lã và Quốc công đều lần lượt hy sinh anh dũng trên dòng sông Hát. Để tưởng nhớ đến công lao của 2 vị tướng giỏi nhân dân quanh vùng lập đền thờ. Dân làng Yên Lộ đã thờ bà Ả Lã và em trai làm thành hoàng và là vị phúc thần của dân.
Cuộc khởi nghĩa của 2 bà Trưng là kết tinh của cả 1 quá trình đấu tranh khi âm thầm khi công khai đây là 1 phong trào nổi dậy của toàn dân vừa quy tụ vào cuộc khởi nghĩa ở Hát Môn do 2 Bà Trưng khởi xướng vừa tỏa rộng trên toàn miền Âu Lạc cũ. Khởi nghĩa đã thắng lợi vì đó là 1 phong trào có tính chất quần chúng rộng rãi. Khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ đây là 1 sự thức tỉnh của tinh thần Dân tộc đã chống lại mưu đồ thôn tính và đồng hóa của 1 đế chế lớn nhất Châu Á và đang trong thời kỳ hưng thịnh.
Đứng đầu cuộc khởi nghĩa là phụ nữ. Rất vinh quang cho phụ nữ VN mà phẩm chất cao quý tương xứng về câu chuyện truyền thuyết về dòng giống tiên - Rồng. Và ngày nay loài người tiến bộ vì khí phách hiên ngang ấy với chim phượng hoàng bay trên đỉnh núi cao ngất.
Nghiên cứu đình Yên Lộ xã Yên Nghĩa chúng ta thấy ở di tích chứa đựng nhiều giá trị nghệ thuật trang trí điêu khắc, những di vật chứng minh sinh động giúp thế hệ sau hiểu được phần nào khía cạnh lịch sử trình độ nghệ thuật của người xưa.
Căn cứ vào cuốn ngọc phả bằng chữ Hán được lưu trữ tại đình Yên Lộ là hiện vật quý thành văn.
Do Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính phụng soạn năm Hồng Phúc Nguyên niên (1572) sau này do Bộ lễ Thượng thư phụng sao vào triều vua Vĩnh Hựu thứ II và đến đời vua nhà Nguyễn thừa sao. Như vậy thì từ thế kỷ 16 thôn Yên Lộ đã có đình thờ đương cảnh thành hoàng. Đình hẳn lúc đó còn nhỏ, giá trị về mặt nghệ thuật chưa quy mô như ngày nay.
Đình Yên Lộ được trùng tu lớn vào năm Nhâm Ngọ. Căn cứ vào những di vật cổ còn lại trong đình cho phép chúng ta được biết đình làm quy mô vào đời Vĩnh Khánh II (1730) những di vật còn mang phong cách thời Lê trung hưng đó là bộ long ngai bài vị, bộ đồ thờ (đến đại đao phù điệp và phạt thủ, sắc phong). Các cụ cao niên trong làng cho biết Ngôi đình làng cũ của chúng tôi vẫn nằm ở thế đất này, rằng có từ lâu rất xa xưa, đình làm bằng gỗ, mái thấp cong. Song với thời gian và khí hậu thiên nhiên nhiệt đới gió mùa, mưa nắng thất thường và có nhiều biến thiên của lịch sử nên ngôi đình cổ không còn tồn tại đến ngày nay. Đến năm Nhâm Ngọ (Đời vua Minh Mệnh thứ 3 - Năm 1822 cách chúng ta 169 năm). Đình được nhân dân với tấm lòng ngưỡng mộ và làng xóm quê hương cần thấy phải có nơi hội bàn chốn đình chung nên nhân dân quyên góp tiền của xây dựng trùng tu ngôi đình to lớn khang trang như ngày nay.
Đình khởi dựng thế đất cao hơn so với dân cư, cảnh quan đẹp hướng Tây Nam trông ra một hồ rộng và cảnh bãi màu mỡ xung quanh đình là những cây ăn quả lưu niên xum xuê.
Đình Yên Lộ hiện nay mặt bằng kiến trúc được bố trí theo lối chữ Đinh gồm nhà tả mạc, nhà hữu mạc nhà đại bái và hậu cung. Trước đình là 1 hồ gần như hình bầu dục 1 chiều 90 m, 1 chiều 83 m chiều 63 m, chiều 42 m. Ngang sân đình là nhà tả mạc, nhà hữu mạc chiều dài là 11 m chiều rộng 7 m và cách đình 1,5 m. Nhà tả mạc và hữu mạc được sử dụng vào việc để các đồ thờ tế lễ trước lúc đưa lên Đại bái hoặc dùng để làm cỗ và là nơi họp hành của các phe giáp. Vì kèo của tả mạc và hữu mạc được gối lên tường hậu và tường đầu. Hiện nay tả mạc và hữu mạc xây bít kín cửa để làm kho. Nhà tả mạc trước đây còn là nơi hội họp bí mật của tổ chức Đảng và là nơi hoạt động của các đồng chí Hoàng Quốc Việt, Lê Trọng Tấn......
Giữa tả mạc và hữu mạc là sân lát gạch vuông nhỏ có chiều dài 28 m và chiều rộng 11 m, giữa có những viên gạch có lỗ tròn dùng để cắm quân kỳ trong những ngày lễ tết.
Đại bái là kiến trúc chính của di tích được kết cấu theo kiểu chữ Đinh có 5 gian và 2 trái, đỉnh đao mái cong, tỷ lệ mái đè 2/3 khoảng cách giữa mặt đất lên mái giọt gianh. Mái đình lợp ngói mũi bên trong có lát ngói chiếu. Sàn đình được lát gạch, lòng thuyền được lát gạch bát vuông 30 x 30 còn 2 bên lát gạch lục. Đại bái rộng 11,50 m dài 28 m. Đại bái cách sân bởi 3 bậc thềm lát gạch và đá tảng với 38 phiến đá to nhỏ khác nhau phiến ngắn nhất dài 46 cm phiến dài nhất 1,37 m, bậc thềm cao 19 cm rộng 30 cm. Tòa đại bái có 48 hàng cột.
Trong đó có 12 cột cái cao 4,72 m chu vi cột 1,36 m cột quân cao 4, 3,85 m chu vi 1,1 m cột hiên cao 1,20 m chu vi 0,80 m chân tảng bằng đá tròn cao 13 cm. Đại bái có bộ vì kèo kết cấu theo kiểu chồng đường giá chiêng có 8 cốn. Xung quanh đình được dựng 1 hàng song vuông dài 60 cm làm cho dáng đình cao lên và thoáng mát. Vì gian giữa kết cấu theo kiểu kết hợp chồng đường giá chiêng. Hai cột cái được liên kết bởi câu đầu trên mặt câu đầu có 4 đầu 2 đầu giữa đỡ 2 cột tạo nên giá chiêng trên cột trốn có 4 đầu đội con giường thứ 2 ở giữa là 1 đầu vuông đôi dép thượng lương là 1 đầu hổ phù liên kết giữa cột cái ra cột quân, cột cái nối với cột quân bằng 1 cốn chồng đường. Mặt cốn quay vào trong có chạm kỹ nối hành tứ linh long ly quy phụng trên cùng là phượng hàm thư, miệng phượng ngậm 1 dải lụa buộc hòm sách có kèm theo 1 bút lông. Đây là 1 con vật linh thiêng tượng trưng cho bầu trời phượng đang trong tư thế đang bay, dưới phượng là rồng cuốn thủy, rồng mũi to, trán gồ trông dữ, rồng có đội sừng như sừng nai đầu rồng là những chải tóc được đục tỉa từng sợi theo hình đuôi nheo bay ra sống lưng là hàng răng cưa rồng trong tư thế động hung dữ lúc hiện lúc ẩn trong mây miệng rồng hút 1 dòng nước dưới là cá chép đằng góc dưới là rùa cõng trên lưng một hòm thư và 1 thanh kiếm trên áp lá sen và được đan sen vào những lớp sóng cuộn. Rùa tượng trưng cho sức mạnh trường tồn. Dưới rùa là con nghê đạp đứng về phía trước, lông là những vân xoắn đỏ là những biểu hiện tự nhiên. Cốn bên trái được thay cho đôi sư tử hí cầu. 4 bức cốn trong lòng thuyền được chạm giống nhau còn mặt sau cốn được chạm tứ quý hóa rồng là thông mai cúc trúc. Riêng cốn trong hậu cung chạm Vua Thuấn đi cày biểu hiện cho sự thanh bình được mùa. Cốn hiên chạm thêm voi đang đứng bên cụm chuối đằng ngoài chạm đôi ngựa đang trong tư thế đùa giỡn Qua bức chạm nổi lên cảnh thanh bình được mùa cầu mong sự no đủ Còn các cốn gian khác thực chất cốn này là các giường cụt xếp lên nhau bởi 6 giường cụt. Giường cụt thứ 1 được gối lên đầu cột quân và nằm trên nách nối cột cái với cột quân đường 2,3,4,5 nằm chồng lên nhau đỡ các hoành mái đường thứ 6 ăn mộng én qua các cột cái đuôi giường chính là nghê đỡ vào dạ câu đầu từ cột quân 1 chiếc kẻ cong chạm hình rồng được kẻ chống vào xà nách đầu kẻ ăn mông én xuyên qua cột hiên thành chiếc bẩy hiên đỡ thành tàu của mái giọt gianh thanh tàu được then tàu giằng vào xà nách nhìn chung ở các cốn này đều chạm nổi hình hoa văn mây cụm tia lửa có dáng dấp như những dấu hỏi chạy đối nhau các bẩy hiên đều chạm nổi hình rồng và cây hóa rồng làm cho các phần gỗ thêm mềm mại đỡ thô kệch hơn.
Thôn Yên Lộ có ngôi đình làng xưa chẳng những chứa đựng giá trị lịch sử và giá trị kiến trúc nghệ thuật mà còn giá trị về văn hóa, ở đó còn lưu giữ những phong tục quy ước lễ hội truyền thống xưa. Ngôi đình là công trình tưởng niệm người có công dựng nước và giữ nước mà nhân dân phụng thờ như những giá trị đạo đức và tinh thần.
Những ngày kỷ niệm, ngày sinh, ngày mất của các vị thần được gắn liền với lễ hội truyền thống và đây cũng là đại kỳ phước của nhân dân các làng Yên Lộ, Nghĩa Lộ, Quang Lãm, Thanh Lãm, Văn Nội... cùng nhau họp mặt tế thần hội đồng, như nhắc nhở những vũ công oanh liệt của các vị tướng thời Hai Bà Trưng trong buổi đầu khởi dựng dân tộc.
Ngày đại kỳ phước: 8 tháng 1
Ngày tế hội đồng: 9 tháng 1
Ngày 15 tháng 5 tế lợn sống
Lễ mộng: 12 tháng 11
Di tích đình Yên Lộ là nơi thờ hoàng tử Chiêu Văn và bà Ả Lã cùng Quốc công là những tướng giỏi thời Hai Bà Trưng. Thời Lý đã có công chống quân xâm lược Hán ở đầu công nguyên và quân Tống ở thế kỷ 11 để giành lại độc lập cho dân tộc. Đình là nơi tưởng niệm của các đời xưa tôn thờ với các vị tiền bối đã có công với dân tộc. Đình là nơi sinh hoạt của toàn dân. Đình Yên Lộ trong những năm Đảng còn hoạt động bí mật thì đình còn là nơi che dấu liên lạc họp bàn của các cán bộ hoạt động cách mạng từ năm 1931 đến năm 1939. Đình còn là nơi tập hợp nhân dân biểu tình chống sưu cao thuế nặng. Đến khi cách mạng tháng 8 thành công đình trở thành nơi ghi dấu sự kiện lịch sử trọng đại của ủy ban tự quản được thành lập ra mắt tuyên bố với nhân dân về quyền độc lập tự chủ của mình.
Đình Yên Lộ là 1 di tích lịch sử có tác dụng giáo dục truyền thống nhất là truyền thống chống giặc ngoại xâm giành độc lập dân tộc ý nghĩa đó có từ nguồn gốc xa xưa đến ngày nay vẫn được phát huy và ngày càng trở nên cần thiết. Hàng năm cứ mỗi đợt tuyển quân chính quyền địa phương lại tổ chức anh em tân binh ra đình thắp hương trung tâm lịch sử của làng điều đó có tác dụng giáo dục truyền thống rất sâu sắc giúp cho mọi người hiểu được có được cuộc sống như hôm nay là do bao thế hệ đã đổ mồ hôi xương máu để giữ gìn và bảo vệ nó. Ý nghĩa lịch sử đó thật vô cùng lớn lao mà chúng ta phải không ngừng phát huy tác dụng.
Đình Yên Lộ là 1 công trình kiến trúc thời nguyên tương đối đồ sộ tuy phong cách kiến trúc và hoa văn trang trí không có gì độc đáo so với các công trình kiến trúc thời này, nhưng đây là 1 di tích còn khá nguyên vẹn và vững trãi. Hầu hết các bộ vì kèo còn tốt phần mái và tường xây xung quanh khá vững chắc. Do sự mến mộ của nhân dân Yên Lộ đình vẫn được bảo vệ chu đáo đặc biệt là 1 số đồ thờ như long ngai bài vị sắc phong thần phả là những hiện vật có giá trị được chú ý giữ gìn Đình còn tốt nên giá trị sử dụng còn khá cao.
Đình Yên Lộ thờ thành hoàng Ả Lã và Quốc công cùng Linh Lang hoàng tử là biểu tượng mọi mặt của làng xã. Đình Yên Lộ đã đi vào tình cảm của nhân dân ở đây như 1 hình ảnh thân thuộc của làng quê xóm cũ, đình là nơi hàng năm diễn ra các cuộc tế lễ lớn với nghi thức hài hòa có khả năng thu hút đông đảo nhân dân đến tham dự. Đình Yên Lộ còn là nơi diễn ra các hội làng với bao trò chơi lôi cuốn mọi lứa tuổi đến xem hoặc ra tranh đua tài nghệ. Đành ngoài việc trở thành một trung tâm chính trị còn là nơi trung tâm văn hóa của làng. Trên cơ sở nghi thức trong lễ hội truyền thống từ đó hình thành và xây dựng lễ hội mới XHCN Phù hợp với nhu cầu của con người và mục đích xây dựng cuộc sống mới con người mới.
Từ xưa đình đã là nơi họp mặt của chính quyền làng xã ngày nay đình vẫn là 1 trung tâm hội họp của thôn, chính quyền thôn tổ chức các ngành các giới đều lấy đình làm địa điểm họp hành công tác.
Như vậy chúng ta thấy Đình là 1 trung tâm văn hóa dân làng đều lấy đình làm trung tâm và đây là 1 nhu cầu không thể thiếu được trong sinh hoạt văn hóa, tinh thần của làng xã.
