Đình Yên Ninh

Thôn Yên Ninh, xã Nội Bài, thành phố Hà Nội

          Đình Yên Ninh thờ các vị anh hùng có công với nước và có với nước có thần hiệu là Anh Linh. Theo văn bia và bảng thần tích được in trên biển gỗ do Đông các đại học sĩ Nguyễn Bính phụng soạn bản chính niên hiệu Hồng Phúc năm đầu 1572 và Nguyễn Hiền Quản giám Bách Linh Điện Hùng Lĩnh ghi theo bản cũ vào năm Vĩnh Hựu thứ 6 (1740) thì đình thờ hai vị gồm: Trung đẳng thần là Trương Nghè (dưới thời Trưng nữ vương) và thượng đẳng thần là Xá Lại (dưới thời vua Lý Phật Mã).

Do thờ 2 vị thành hoàng ở 2 thời điểm khác nhau do đó Lễ hội hàng năm được mở hai lần vào mùng 4 tết và ngày 13/4 âm lịch.

          Đình Yên Ninh được xây dựng trên một khu đất rộng, nằm về dìa phía nam của làng, sát với khu dân cư. Tại di tích vẫn còn lưu giữ một số hiện vật niên đại thời hậu Lê cho thấy di tích có niên đại khởi dựng ít nhất từ thời hậu Lê, được tu bổ, tôn tạo lớn vào năm Bảo Đại thứ 5 (1930).

          Đình Yên Ninh có bố cục mặt bằng hình chữ đinh bao gồm: đại đình, ống muống và hậu cung. Đại đình có kết cấu to rộng bao gồm 5 gian 2 dĩ, đầu hồi xây bít đốc, mái lợp ngói ta, bờ nóc, bờ dải làm trơn không trang trí. Gian giữa của đại đình kết cấu liền với gian của ống muống, bằng hệ thống xà đai, ăn moonghj với cột cái gian giữa, có ván gió thông vào hậu cung. Hậu cung được kết cấu liền với ống muống có 3 bộ vì làm thượng giường, trung xà chồng, hạ là bẩy. Các cấu kiện chủ yếu là bào trơn ghép bén soi gờ, một số có hoa văn điểm xuyết.

          Trang trí trên kiến trúc đại đình phong phú, đa dạng thuộc về giai đoạn nghệ thuật thời Nguyễn. Một số hiện vật tiêu biểu  của đình còn lưu giữ được như: Hai bức đại tự với nội dung “Cầu tất ứng – Hòa bình sinh”; 2 ngai thờ bằng gỗ; 2 kiệu bát cống; 1 hương án gỗ; mâm thờ bằng gỗ; hai bảng chạm nổi phù điêu; 2 hoàng phi gỗ; 1 giá văn; đôi chân hạc gỗ; hai ngựa hồng – bạch, 6 bia đá (có 1 bai niên đại sớm nhất vào năm Cảnh Hưng thập lục niên - 1754)….

Đình Yên Ninh được xếp hạng là di tích Lịch sử - Kiến trúc nghệ thuật tại Quyết định số 5191/QĐ-UB ngày 30/7/2002 của UBND thành phố Hà Nội.