Đền Miêng Hạ (miếu Thạch, miếu Miêng Hạ)

Đền Miêng Hạ, còn gọi là Đền Thạch, thuộc xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội, là một công trình tín ngưỡng dân gian có giá trị tiêu biểu về lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, tín ngưỡng thờ thần và ký ức cộng đồng. Trong đời sống văn hóa truyền thống của cư dân Miêng Hạ, ngôi đền là không gian thờ phụng Cao Sơn Đại vương - vị phúc thần được nhân dân tôn kính, gắn với truyền thuyết phò tá Tản Viên Sơn Thánh đánh giặc, bảo vệ bờ cõi nước Văn Lang. Trải qua quá trình hình thành, tồn tại và biến đổi lâu dài, Đền Miêng Hạ không chỉ lưu giữ dấu ấn của tín ngưỡng Thành hoàng làng, mà còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn hệ thống kiến trúc, hiện vật thờ tự, hoành phi, câu đối, cuốn thư, đồ tế khí và tục thờ đá còn được ghi nhận trong không gian thờ tự.

Với những giá trị tiêu biểu đó, Đền Miêng Hạ là một di tích thành phần quan trọng trong Cụm di tích đình - đền - chùa Miêng Hạ, đã được Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1993. Điều đó khẳng định giá trị nổi bật của di tích trong hệ thống di sản văn hóa của địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo tồn, tư liệu hóa, quản lý và phát huy giá trị ngôi đền trong bối cảnh hiện nay.