Đền Thượng

Đền Thượng được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVII – XVIII. Đền thờ thánh Văn Xương Đế quân (Thánh văn học và thi cử của đạo Nho), phối thờ Tản Viên Sơn Thánh và Thiền sư Từ Đạo Hạnh. Đền Thượng thuộc phận sự của thôn Thụy Khuê, do người dân Thụy Khuê đứng ra trông nom thờ phụng. Đền nằm trên eo lưng ngọn núi Thầy, còn gọi là Sài lĩnh, Sài nham, núi Bồ Đà Lạc, hay núi Phật tích trong thư tịch cổ.

 Đền có 3 gian 2 chái, với bốn lá mái các góc đao cong, bộ khung vì gỗ bốn hàng chân, hệ cửa bức bàn. Xưa kia, các sĩ tử thời phong kiến thường đến đây ăn ngủ (ăn chay, cầu đảo) với mong muốn xin đỗ đạt và đây cũng từng là nơi hội họp của phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục.

Đền được thiết kế theo hình chữ SỸ (士), vốn xuất phát từ tấm lòng coi trọng hiền tài, tôn vinh kẻ sỹ của tiền nhân xưa, và cũng bởi đền được dựng lên để phụng thờ đức Văn Xương Đế Quân và Quan Thánh Đế Quân. Tính tới nay, ngôi đền đã trải qua nhiều lần sửa sang, tu bổ, lớn nhất và gần đây nhất phải kể đến đợt trùng tu năm Canh Thìn 2000, khi ấy, ngôi đền hầu như được phục dựng lại toàn bộ. Kế bên đền khi xưa còn có lầu chuông, nhưng qua thăng trầm của lịch sử nay chỉ còn là phế tích.

Hiện nay, đền còn lưu giữ  nhiều hiện vật cổ: bia đá có niên đại thế kỷ XVIII, long ngai, câu đối, hoành phi có niên đại thế kỷ XIX,…