Đền Tư Văn

Đền Tư Văn thờ Đức Thánh Văn Xương Tử Đồng Đế Quân, là một trong thần điện Trung Hoa và được du nhập vào Việt Nam.

Có hai nguồn gốc xuất xứ về đức Văn Xương Đế Quân. Một là: Văn Xương Đế Quân chính là nhóm sao Đẩu Khôi, gồm sáu ngôi sao xếp thành hình bán nguyệt nằm ở phía trước sao Bắc Đẩu, mỗi sao có một tên, quản về văn vận khoa danh. Hai là, theo từ điển Nho Phật Đạo: Văn Văn Xương Đế Quân là một nhân vật có thực, tên là Trương Á (hoặc Trương Ác) sau khi thác có nhiều hiển linh và được phong làm thần Tử Đồng. Đến thời Nhân Tông nhà Nguyên (1316) thì phong thần Tử Đồng là “Phụ Nguyên khai hóa Văn Xương Tư Lộc Hoằng Nhân Đế Quân’’. Kể từ đó, thần Tử Đồng và sao Văn Xương được hợp nhất thành một danh xưng là Văn Xương Đế Quân.

Đền Tư Văn tọa lạc ở đầu làng ngay sát chân đê, nằm trên một vị thế đẹp, khuôn viên rộng, thoáng đãng. Nhìn theo hướng Đông Nam với các hạng mục chính như Nghi môn trụ biểu, đền chính (tiền tế), nhà khách, tháp, bức bình phong, sân vườn.

Theo lời kể của các cụ cao niên trong làng và 4 đạo sắc phong hiện lưu giữ tại di tích và một số di vật có giá trị như hoành phi, câu đối, tượng thờ…thì có thể cho rằng di tích đền Tư Văn có niên đại khởi dựng từ lâu. Trải qua nhiều lần tu bổ, năm 1953 đền được chính quyền và nhân dân tu sửa phần tiền tế. Năm 2009, xây nhà khách, năm 2016 tu sửa nghi môn. Vì vậy, các hạng mục và kết cấu kiến trúc của đền hiện còn tốt, các đồ thờ tự được bảo quản chu đáo.

Di vật đền Tư Văn khá phong phú về chủng loại và chất liệu, có đồ gỗ, đồ đồng, đồ gốm, sứ, đồ giấy…Trong số các di vật tại đây, còn có một số di vật như 04 đạo sắc phong niên đại thời Nguyễn và một số di vật thời Nguyễn như long ngai bài vị, tượng thờ…

Trên ban thờ chính đặt khám thờ phía trên cùng và ba bức tượng đức Thánh Văn Xương Đế Quân và hai vị Lũng Thiên và Địa Á. Ba bức tượng được tạc trong tư thế ngồi trên ngai, đầu đội mũ, tượng ngồi giữa mặc áo màu đỏ, hai tượng hai bên mặc áo màu vàng, khuôn mặt dài, tay đặt trên lòng đùi.

Phía bên ngoài đặt hương án sơn son thếp vàng, trang trí hoa văn lộng lẫy, trên bài trí các đồ thờ tự như chân đèn, đài nước, bát hương…Phía  trên treo y môn, hoành phi, câu đối.

Để tưởng nhớ tới công lao, ân đức của đức Thánh Văn, lễ Đền Tư Văn được tổ chức vào ngày 06 tháng 02 âm lịch hằng năm. Các nghi thức gồm lễ Mộc dục,  lễ Tế do Thủ từ đọc.

Lễ đền Tư Văn không có rước kiệu Thánh nhưng tại lễ hội đình làng Phượng Cách, kiệu rước sẽ rước đến đền Tư Văn, làm lễ xin rước văn về đình để tế đức Thánh.