Đền và Bến Chương Dương

Đền và bến Chương Dương (thuộc xã Chương Dương) từ lâu đã trở thành một biểu tượng hào hùng gắn liền với trang sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Theo các tư liệu lịch sử, ngôi đền linh thiêng này được lập nên để tưởng nhớ công ơn của Dương Tam Kha – người con trai của Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ, có công khai hoang, trừ thú dữ và biến vùng đất bồi tụ ven sông thành những xóm làng trù phú, tươi tốt. Trải qua bao thăng trầm thời gian và khói lửa chiến tranh (từng bị thực dân Pháp thiêu trụi vào năm 1947), ngôi đền đã được nhân dân dựng lại sau ngày hòa bình nhằm lưu giữ những đạo sắc phong quý giá và mạch nguồn truyền thống của quê hương.

Nằm cách ngôi đền không xa về phía bờ sông chính là bến Chương Dương lịch sử (xưa gọi là Chân Giang) – nơi ghi dấu chiến công vang dội của quân dân nhà Trần vào mùa hè năm 1285. Dưới sự chỉ huy tài tình của Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải, nghĩa quân ta đã đánh tan giặc Nguyên Mông xâm lược, tạo bước ngoặt quyết định để giải phóng kinh thành Thăng Long. Khúc khải hoàn ca ấy sau đó đã được chính vị tướng họ Trần khắc họa qua những vần thơ hào sảng: "Đoạt giáo Chương Dương độ / Cầm hồ Hàm Tử quan".

Năm 2013, cụm di tích đền và bến Chương Dương vinh dự được xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Dù vậy, khu vực bến sông xưa hiện vẫn còn những trăn trở về việc quy hoạch hay dựng biển chỉ dẫn để thế hệ mai sau luôn khắc ghi một địa danh từng rực sáng trong bản hùng ca giữ nước của dân tộc.