Hầm chỉ huy Sư đoàn Phòng không 361

Tọa lạc tại Số 3 Lê Văn Lương, Trung Hòa, Cầu Giấy, nay thuộc phường Thanh Xuân Hà Nội (nằm cạnh cầu vượt Lê Văn Lương – Láng Hạ).

Đây là nơi làm việc, chỉ huy chiến đấu của Sư đoàn Phòng không 361 (Quân chủng Phòng không - Không quân) trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đặc biệt trong chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không" tháng 12/1972 bảo vệ bầu trời Hà Nội.

Công trình đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia, ghi dấu những chiến công hiển hách của lực lượng phòng không nhân dân.
Hầm vẫn được bảo tồn các giá trị lịch sử ngay giữa lòng đô thị, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Ngày 19-5-1965, Đoàn phòng không Hà Nội, nay là Sư đoàn phòng không 361 được thành lập. Ngay sau đó, Ủy ban hành chính Hà Nội đã ra quyết định cấp đất để xây dựng sở chỉ huy cơ bản của Sư đoàn, mang mật danh K1, trên diện tích 850m2. Đầu năm 1966, Hầm chỉ huy cơ bản K1 được xây dựng xong và đưa vào sử dụng.

Sở chỉ huy Sư đoàn phòng không 361 là trung tâm điều hành, chỉ huy chiến đấu của Sư đoàn. Từ Sở chỉ huy này, Sư đoàn phòng không 361 đã hiệp đồng với LLVT Thủ đô và các binh chủng bạn, đánh bại các cuộc tập kích đường không của địch, bảo vệ Hà Nội. Đây cũng là nơi diễn ra các cuộc đấu trí quyết liệt của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn phòng không 361 với các thủ đoạn kỹ, chiến thuật của không quân Mỹ. Do vậy, trong 3 năm (từ 1966 đến 1968), các lực lượng của Sư đoàn đã bắn rơi 159 máy bay địch; phối hợp với các đơn vị khác bắn rơi 323 chiếc khác.

Cũng tại Sở chỉ huy cơ bản K1, Đảng ủy Sư đoàn phòng không 361 đã ra Nghị quyết chuyên đề về đánh máy bay B-52. Ngày 21-9-1972, phương án đánh máy bay B-52, bảo vệ Hà Nội của Sư đoàn phòng không 361 đã được thông qua tại Sở chỉ huy cơ bản K1.

Trong chiến dịch 12 ngày đêm chống cuộc tập kích đường không chiến lược của Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh, thành phố lớn trên hậu phương miền Bắc, tại Sở chỉ huy Sư đoàn phòng không 361, kíp trực chỉ huy chiến đấu rút gọn đã ngày đêm sẵn sàng chiến đấu, hỗ trợ chỉ huy, cùng với các lực lượng của Quân chủng PK-KQ, quân và dân Thủ đô và các địa phương, đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 của đế quốc Mỹ, làm nên Chiến thắng lừng lẫy “Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không”.

Hiện tại, Hầm chỉ huy Sư đoàn phòng không 361 vẫn giữ nguyên hiện trạng, tại số 3 đường Lê Văn Lương, phường Thanh Xuân, TP Hà Nội. Trong thời gian tới, Sư đoàn phòng không 361, Bảo tàng PK-KQ sẽ tiếp tục phối hợp với Ban quản lý di tích tiến hành củng cố, tôn tạo, để Hầm chỉ huy Sư đoàn phòng không 361 ngày càng xứng đáng với tầm vóc lịch sử của mình; đồng thời trở thành địa chỉ tham quan hấp dẫn đối với nhân dân Thủ đô và nhân dân cả nước và là nơi giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay.