Địa điểm lưu niệm Bác Hồ

Nhà lưu niệm Bác Hồ (Vân Canh)

Nhà lưu niệm Bác Hồ ở xã Sơn Đồng, Hoài Đức là ngôi nhà của gia đình cụ Nguyễn Thông Phúc (tức Phúc Ký), thuộc thôn Hậu Ái, xã Sơn Đồng, Hà Nội.

Vân Canh là vùng đất giàu truyền thống văn hóa thuộc "Tứ danh hương" (Mỗ, La, Canh, Cót). Trong thời kỳ bảo vệ chính quyền cách mạng, nơi đây là địa bàn chiến lược, từng diễn ra Hội nghị mở rộng Ban Chấp hành Trung ương Đảng (từ ngày 3 đến ngày 5/3/1946) do Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì, thông qua đường lối đàm phán với Pháp và quyết định ký Hiệp định sơ bộ 6/3.

Trước âm mưu xâm lược của thực dân Pháp, nhằm bảo toàn lực lượng, Trung ương Đảng đã bố trí Bác Hồ chuyển về ở và làm việc bí mật tại nhà cụ Nguyễn Thông Phúc (thôn Hậu Ái) từ ngày 26/11 đến ngày 3/12/1946. Tại căn gác nhỏ của ngôi nhà, Bác Hồ đã kịp thời giải quyết mọi công việc, ký duyệt công văn và chỉ đạo phong trào cách mạng trước khi rời đi vào sáng sớm ngày 3/12/1946 để chuyển sang vạn Phúc (Hà Đông). Công tác bảo vệ Bác được giữ bí mật tuyệt đối với sự hỗ trợ của các cán bộ địa phương là con trai cụ Phúc. Đáng chú ý, tối ngày 19/12/1946, ngôi nhà này tiếp tục là nơi các đồng chí Trường Chinh, Lê Đức Thọ, Võ Nguyên Giáp họp bàn, chỉ đạo ngày Toàn quốc kháng chiến.

Trong chiến tranh, ngôi nhà nguyên bản bị thực dân Pháp phá hủy hoàn toàn để lấy vật liệu xây đồn bốt. Đến năm 1988, Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp cùng chính quyền địa phương đã khởi công phục dựng nguyên dạng công trình trên nền móng cũ. Căn gác nơi Bác ở được phục nguyên cùng các hiện vật gốc. Tầng dưới gồm gian giữa làm nơi tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh; gian bên phải đặt bàn thờ gia đình cụ Nguyễn Thông Phúc; gian bên trái trưng bày tư liệu về trường tư thục Hứa Do và làm nơi sinh hoạt cộng đồng. Mở cửa từ năm 1990 nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Người, Nhà lưu niệm hiện nay đã trở thành một "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng, nơi tổ chức các hội nghị, hội thảo quan trọng của địa phương.

Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh xã Vân Canh đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh cấp quốc gia theo Quyết định số 15/2003/QĐ-BVHTT.