Đình Hậu Ái

ĐÌNH HẬU ÁI

Đình Hậu Ái thuộc thôn Hậu Ái, xã Sơn Đồng, thành phố Hà Nội.

Đình tọa lạc ở giữa làng, kết cấu kiểu chữ “đinh” và được làm lại vào năm 1914. Phía trước đình có hồ nước rộng và cây cổ thụ; cổng vào xây lối trụ biểu đắp bốn phượng chầu cùng mặt hổ phù, nối với cửa cuốn vòm mái chồng diêm.

Qua cổng là sân Đại bái với hai dãy Tả hữu vu 6 gian hai bên. Tòa Đại bái chính gồm 5 gian, bờ nóc đắp rồng chầu mặt nguyệt, bên trong sử dụng hệ vì kèo “thượng chồng rường hạ kẻ” trên 5 hàng chân cột và được chạm khắc hoa văn tứ linh, rồng, hổ phù mang đậm phong cách nghệ thuật thời Nguyễn.

Hậu cung nối với Đại bái tạo thành hình chuỗi vồ, ngăn cách bằng cửa bức bàn sơn son thếp vàng vẽ tứ linh. Hệ vì kèo tại đây làm theo kiểu “thượng chồng rường hạ bẩy”, chạm khắc rồng mây đồng điệu với tòa Đại bái. Bên trong đặt khám thờ và tượng Thành hoàng Đỗ Kính Tu.

Theo thần phả năm 1859, Đỗ Kính Tu sinh thời Lý tại thôn Hậu Ái, đỗ Thái học sinh và làm quan đến chức Nhập nội hành khiển, nổi tiếng trung thần. Khi về già, ông tổ chức đào mương trị thủy cho quê hương nhưng bị gian thần vu vạ, ông gieo mình xuống nước để chứng minh lòng thành. Nhân dân đã chôn cất và thờ phụng ông ngay trên nền nhà cũ. Hiện nay, đình còn lưu giữ nhiều di vật cổ quý giá như long ngai, bài vị, kiệu giá ngự, bát bửu, bát hương, đỉnh đồng, 6 bức hoành phi, 8 đôi câu đối, trong đó có câu:

Phiên âm chữ Hán:

Chính khí ngật giang sơn, ẩn ước trung ba nhân mã ảnh Anh thanh tồn sử lý thanh cao di tượng tử phần gian

Dịch nghĩa:

Khí phách ngút giang sơn, người ngựa đi vào sóng muôn trùng sông nước Tiếng thơm lưu sử sách, thanh cao tượng quý giữa trần gian. Nơi đây vẫn còn lưu truyền gò Mả Am là phần mộ của tổ tiên ông và gò Mả Nàng là nơi các tỳ thiếp tuẫn tiết theo ông.

Đình đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1989.