Đình Sơn Đông

Đình Sơn Đông tọa lạc ở khu đất đẹp ven làng Sơn Đông, đình quay theo hướng Tây. Theo các cụ cao tuổi tại địa phương kể lại, đình được xây dựng từ sớm. Hiện nay không còn tư liệu nói về năm khởi dựng của ngôi đình, để đoán định niên đại khởi dựng của ngôi đình, có thể dựa vào căn cứ sau:

Trên thượng lương gian giữa của tòa đại bái đình Sơn Đông còn ghi dòng chữ “Hoàng triều Bảo Đại Canh Ngọ, ngũ niên, thập nhất nguyệt, thập thất nhật, thìn thời, Sơn Đông xã.... thụ trụ thượng lương đại cát” cho biết công trình được dựng lại vào giờ Thìn, ngày 17 tháng 11 năm Bảo Đại thứ 5 (1930).

Trải qua nhiều lần tu sửa, quy mô kiến trúc hiện nay của đình là kết quả của lần trùng tu đầu thế kỷ XX. Các năm 2006, 2009 cũng được tu sửa nhỏ.

Kết cấu kiến trúc của đình Sơn Đông có bố cục hình mặt bằng chữ Nhị (=) gồm có: Nghi môn, đại bái và hậu cung.

Đình Sơn Đông thờ Tam vị Tản Viên Sơn- Thượng đẳng thần của xã Sơn Đông, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội, trong đó có Tản Viên Sơn Thánh - vị Thánh đứng đầu trong hàng “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam – người đã có công trị thủy, bảo vệ mùa màng để người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. 

Lễ hội được tổ chức vào ngày mồng 7 và mồng 8 tháng Giêng (AL) hàng năm để tưởng nhớ công lao của Tam vị Tản Viên Sơn. Đây là Lễ hội lớn của vùng đất cổ xứ Đoài, từ lâu đã nổi tiếng với câu ca dao: “Dù ăn cơm sắn độn khoai. Cũng không bỏ hội xứ Đoài đền Măng”.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, điêu khắc và trang trí, cùng với cụm di tích đền Măng Sơn, đình Sơn Trung, di tích đình Sơn Đông, xã Sơn Đông, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật quốc gia tại Quyết định số 891/QĐ-BVHTTDL ngày 15/4/2022.