Đình Thuỵ Ứng, thôn Thụy Ứng, xã Thường Tín, thành phố Hà Nội

Theo truyền thuyết và các ghi chép trong thần tích, làng Thụy Ứng tôn thờ Đức vua Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ) – vị minh quân khai sáng triều Lý, người đã ban Chiếu dời đô, đưa kinh đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, mở ra thời kỳ hưng thịnh lâu dài cho quốc gia Đại Việt. Trải qua các triều đại phong kiến, công lao to lớn của ngài luôn được triều đình ghi nhận bằng nhiều lần ban sắc phong. Đến nay, đình làng Thụy Ứng vẫn còn lưu giữ cẩn trọng 23 đạo sắc phong – những báu vật thiêng liêng, khẳng định bề dày lịch sử và vị trí quan trọng của tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng nơi đây.

Hằng năm, hội làng Thụy Ứng được tổ chức từ ngày 12 đến ngày 15 tháng 11 âm lịch, theo đúng lệ làng đã được truyền lại qua nhiều thế hệ. Trước khi hội chính thức diễn ra, nhân dân trong thôn đã chủ động dọn dẹp đường làng, vệ sinh di tích, chuẩn bị đồ tế khí, trang hoàng đình miếu và sắp xếp chu đáo các nghi thức truyền thống. Không khí chuẩn bị hội rộn ràng, thể hiện tinh thần trách nhiệm và niềm tự hào của người dân đối với di sản văn hóa của quê hương.

 Trong những ngày hội, đình làng Thụy Ứng luôn tấp nập bà con trong làng cùng đông đảo du khách thập phương về tham dự. Không khí hội làng vừa náo nức, vui tươi, vừa giữ được sự trang nghiêm, thành kính – nét đặc trưng của lễ hội truyền thống Việt Nam. Công tác tổ chức lễ hội được phân công rành mạch, thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, gắn bó của cộng đồng. Phần lễ do các cụ cao tuổi trong làng đảm nhiệm. Với sự am hiểu sâu sắc phong tục tập quán và kinh nghiệm lâu năm, các cụ trực tiếp chủ trì những nghi lễ quan trọng như lễ tế chính, lễ dâng hương. Mỗi nghi thức đều được thực hiện đúng quy củ, chặt chẽ, nhằm thể hiện sự tôn kính đối với Đức Thành hoàng và gìn giữ trọn vẹn nét đẹp truyền thống của làng.

Công tác an ninh trật tự trong suốt thời gian lễ hội được giao cho Hội Cựu chiến binh phụ trách. Với tinh thần kỷ luật, trách nhiệm cao và kinh nghiệm trong phối hợp, lực lượng cựu chiến binh đã đảm bảo trật tự, hướng dẫn người dân và du khách, phân luồng dòng người, giữ gìn tài sản chung, đồng thời kịp thời xử lý các tình huống phát sinh, góp phần để lễ hội diễn ra an toàn, trọn vẹn.

Bên cạnh các nghi thức và hoạt động chính, lễ hội Thụy Ứng còn tuân thủ nghiêm ngặt những quy định kiêng kỵ theo phong tục cổ truyền. Theo quan niệm dân gian, những gia đình đang có tang sự sẽ không trực tiếp tham gia vào công việc chuẩn bị hay thực hành các nghi lễ của hội. Điều này nhằm giữ sự thanh tịnh, tránh điều không may và thể hiện sự tôn trọng đối với thần linh, tổ tiên.

Các nghi lễ được tiến hành tuần tự, rõ ràng theo từng ngày, mang đậm tính thiêng liêng. Cụ thể, sáng ngày 12 tháng 11 âm lịch, làng long trọng tổ chức lễ rước Thánh từ Miếu về Đình, sau đó tiếp tục rước từ nhà thờ Tổ nghề về đình. Nhà thờ Tổ nghề lược sừng là nơi tôn vinh ông Tổ nghề truyền thống của làng. Nghi thức rước diễn ra trang nghiêm nhưng không kém phần rộn ràng với cờ lọng, đội tế, đội nhạc bát âm và sự tham gia đông đảo của nhân dân.

Sáng ngày 13 tháng 11 âm lịch, làng tổ chức lễ tế vào và lễ dâng hương, nhằm yết cáo với Thành hoàng và tổ tiên về việc mở hội, đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, dân làng mạnh khỏe, cuộc sống ấm no, mùa màng bội thu. Sang ngày 14 tháng 11 âm lịch, lễ tế nhắm một trong những nghi lễ quan trọng nhất của hội làng được tiến hành, mang ý nghĩa tưởng niệm, tri ân và gửi gắm những mong ước tốt đẹp của cộng đồng lên bậc thần linh.

Sáng ngày 15 tháng 11 âm lịch, lễ tế giã được tổ chức, đánh dấu ngày cuối cùng của phần lễ chính. Đây là nghi thức xin phép khép lại các hoạt động tế lễ, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với Đức Thánh và các vị thần đã chứng giám cho tấm lòng thành của dân làng. Đến chiều cùng ngày, lễ hội chính thức khép lại, đồ tế khí được thu dọn, không gian đình - miếu trở lại vẻ trang nghiêm thường nhật, kết thúc một mùa hội trọn vẹn.

Nhờ tinh thần đoàn kết của cộng đồng, sự tận tâm gìn giữ của các bậc cao niên và sự hưởng ứng nhiệt tình của toàn thể nhân dân, hội làng Thụy Ứng không chỉ là một sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng quan trọng mà còn là dịp để mỗi người con quê hương hướng về cội nguồn, tiếp nối truyền thống, góp phần lưu giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa đặc sắc của địa phương qua từng năm tháng.