Lễ hội Chùa Thầy

Lễ hội Chùa Thầy được tổ chức ngay tại chùa Thầy – là một ngôi chùa tựa vào chân núi Phật Tích, xã Quốc Oai, thành phố Hà Nội. 

Lễ hội chùa Thầy là một lễ hội lớn diễn từ ngày mùng 3 đến ngày mùng 7 tháng 3  Âm lịch hằng năm. Lễ hội này thu hút sự tham gia của nhiều người dân đến khám phá về những nét văn hóa vùng miền.

Chùa Thầy là nơi thờ pháp sư Từ Đạo Hạnh với 3 kiếp sống của ông. Ông là Tăng, là Phật, là Vua và được nhân dân coi là ông tổ nghệ thuật múa rối nước Việt Nam.

Đối với người dân xung quanh xứ Đoài từ già đến trẻ đều biết về sự tích li kì của thiền sư Từ Đạo Hạnh có công chữa bệnh và dạy học cho dân làng. Ngài dạy về văn hóa, đá cầu, đánh vật, múa rối nước… từ đó nhân dân cảm phục cho tài năng và đức độ của thầy. Người dân đến hội chùa Thầy với nhiều mục đích khác nhau: người cầu tình duyên, người cầu may mắn, tiền tài và có những người đến để thưởng ngoạn cảnh vật nơi đây.

Phần lễ

Lễ Mộc dục hay còn gọi là lễ tắm tượng, hằng năm vào sáng mùng 5 tháng ba, người dân cùng với người trong chùa chuẩn bị nước thơm và khăn mới để tiến hành nghi lễ. Nước tắm tượng là nước mưa được nấu cùng 5 loại lá thơm. Tham gia lễ tắm tượng với sư trụ trì trong chùa là 12 vị bô lão trong làng. Để được chọn tham gia vào nghi lễ này thì các bô lão phải là người có đạo đức tốt, được tính nhiệm và được người dân trong làng kính trọng, gia đình hạnh phúc, tuy lớn tuổi nhưng đầu óc phải minh mẫn. Buổi lễ được diễn ra trong không khí trang nghiêm chỉnh tề dưới sự chứng kiến của khách thập phương và dân làng. 

Lễ phụng nghênh bài vị và cúng An vị: Tiếp theo của phần lễ là lễ rước bài vị Đức Thánh Từ Đạo từ tòa điện Thánh xuống tòa chùa Trung để đức Thánh có thể chứng kiến những nghi lễ diễn ra trong ba ngày hội. Nghi lễ bắt đầu bằng bài đọc kinh trong làng hương khói nghi ngút. Sau khi đọc bài kinh xin phép thì nhà sư và các bô lão tiến hành tắm tượng thành. Tượng được tiến hành rau rửa cẩn thận, kỹ lưỡng bằng nước thơm và thay áo mới. Mọi hoạt động điều được diễn ra trong sự trang nghiêm và kính cẩn, bài vị của thánh được khiên cẩn thận, dọc lối đi xuống là hàng bô lão đeo tràng hạt, cầm phướn, bài bị được rước yên vị ở tòa chùa Trung. 

Lễ tế và lễ rước: Vào ngày 7 tháng 3 được xem là ngày lễ chính của lễ hội, đây được gọi là đại tế. Ngày này 4 thông trong làng ra yết kiến chùa Thầy, đi đầu đám rước là các vải cầm phướn, cụ công đi hộ lệ và sau cùng là cờ ngũ phương, chấp kích, chiêng, trống. Kiệu của 4 làng sẽ tụ họp đông đủ trước sân chùa để làm lễ cúng bắt đầu từ chùa Thầy ra gò Thiêng.

Các thôn rước lễ vào quán để nhà sư để sư trụ trì trong coi và làm lễ Thánh. Lúc này áo vàng của Thánh sẽ được thay bằng áo cà sa nhà phật. Người dân gọi màn thay áo này là “đi Thần về Phật” để tái hiện lại quá trình tu luyện của Đức Thánh Từ ban đầu là tu tiên sau đó mới đắc đạo thành Phật. 

Đám rước đi đến địa phận làng nào thì làng đó sẽ làm lễ để đó kiệu thánh để chúc mừng và cầu mong được Thánh che chở, ban phước cho nhân dân trong làng.

Phần Hội

Phần hội được diễn ra song song với phần nghi thức. Bãi cỏ rộng trước chùa diễn tả lại rất nhiều trò chơi dân gian như đấu vật, đá cầu… hay leo núi ngắm cảnh và vào hang Cắc Cớ.

Hội múa rối

Thiền sư Từ Đạo Hạnh là ông tổ của nghệ thuật múa rối nước nên chùa Thầy cũng được xem là cái nôi của nghệ thuật múa rối nước. Trong ngày hội nhà Thủy Đình sẽ được trang hoàng rực rỡ với những tấm vải in hình trang trí long, ly, quy, phụng. Hội múa rối nước được tổ chức ở Thủy Đình như một trò chơi dưới nước. Thực sự thì tham xem nhiều vở diễn múa rối nước nhưng không có nơi nào đặc sắc bằng múa rối ở chùa Thầy. Những hình ảnh làng quê, sinh hoạt đời thường của người dân như được thu nhỏ và sống động trên mặt nước. Các tiết mục múa rối được các nghệ nhân trình diễn khéo léo với sự kết hợp nhịp nhàng giữa tiếng nhạc cùng những lời hát khiến cho các con rối như được thổi hồn và tạo nên sức hút đối với người xem. Phần múa rối nước có một sức hấp dẫn lạ lùng góp phần tạo nên một ngày hội náo nhiệt.