Lễ hội Đình làng Giang Lẻ

Nơi diễn ra lễ hội: Đình Giang Lẻ, phường Chương Mỹ, thành phố Hà Nội

Lễ hội đình làng Giang Lẻ được tổ chức để tưởng nhớ công đức của vị Tướng Công Lý Triện.

Lý Triện là công thần khai quốc nhà Lê sơ trong lịch sử Việt Nam, người làng Bái Đô, huyện Lôi Dương, Thanh Hóa, Việt Nam.

Lý Triện là người tham gia khởi nghĩa Lam Sơn từ ngày đầu, giúp Lê Lợi trong thời gian khó khăn nhất của cuộc khởi nghĩa. Năm 1418, tướng Minh là Lý Bân và Phương Chính mang quân qua Quỳ Châu vào Mường Thôi đánh quân Lam Sơn. Lý Triện cùng Lê Lý, Phạm Vấn mang quan ra chặn địch, phối hợp với quân chủ lực của Lê Lợi phục binh đánh bại quân Minh ở Bồ Mộng.

Năm 1422, quân Minh huy động thêm quân nước Ai Lao (Lào) hai đường đánh tới, Lê Lợi rút về Sách Khôi. Quân địch dồn đại binh kéo tới bao vây. Lý Triện được lệnh cùng Lê Lĩnh, Phạm Vấn mang quân ra tử chiến, chém được tướng địch là Phùng Quý và hơn 1000 quân, bắt được hơn 100 ngựa, Mã Kỳ và Trần Trí thua chạy về Đông Quan (Hà Nội), quân Ai Lao cũng bỏ chạy. Năm 1423, quân Lam Sơn bị địch vây tuyệt lương mấy tháng. Lý Triện vẫn theo sát Lê Lợi tuần tra vỗ về tướng sĩ không hề trễ nải.

Lý Triện là người tham gia khởi nghĩa Lam Sơn từ ngày đầu, giúp Lê Lợi trong thời gian khó khăn nhất của cuộc khởi nghĩa. Năm 1418, tướng Minh là Lý Bân và Phương Chính mang quân qua Quỳ Châu vào Mường Thôi đánh quân Lam Sơn. Lý Triện cùng Lê Lý, Phạm Vấn mang quan ra chặn địch, phối hợp với quân chủ lực của Lê Lợi phục binh đánh bại quân Minh ở Bồ Mộng.

Năm 1422, quân Minh huy động thêm quân nước Ai Lao (Lào) hai đường đánh tới, Lê Lợi rút về Sách Khôi. Quân địch dồn đại binh kéo tới bao vây. Lý Triện được lệnh cùng Lê Lĩnh, Phạm Vấn mang quân ra tử chiến, chém được tướng địch là Phùng Quý và hơn 1000 quân, bắt được hơn 100 ngựa, Mã Kỳ và Trần Trí thua chạy về Đông Quan (Hà Nội), quân Ai Lao cũng bỏ chạy. Năm 1423, quân Lam Sơn bị địch vây tuyệt lương mấy tháng. Lý Triện vẫn theo sát Lê Lợi tuần tra vỗ về tướng sĩ không hề trễ nải.

Tưởng nhớ công đức của Ngài, năm 2005 nhân dân TDP Giang Lẻ xây dựng Đình làng thờ Ngài Lý Triện, cầu mong Ngài phù hộ, độ trì cho nhân dân mọi nhà, người người đều mạnh khỏe, công việc hanh thông, và gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.

* Những kiêng kỵ trong lễ hội:

- Trong năm những gia đình mang lễ ra Đình không được mang Gà

- Nếu gia đình nào có tang thì sau khi mãn tang 1 năm mới được vào Đình và làm các công việc trong Đình.

- Nếu được bầu làm Cụ Từ thì gia đình phải song toàn ( Đủ vợ chồng, gia đình mẫu mực và phải có Lễ trình nhà Ngài…)

- Nếu được bầu làm Tế Chủ thì gia đình phải song toàn ( Đủ vợ chồng, gia đình mẫu mực và phải có Lễ trình nhà Ngài…)

Theo quy ước của làng Giang Lẻ thì lễ hội Đình làng cứ 3 đến 5 năm được tổ chức đại đám một lần ( Có rước Kiệu du xuân, có tế lễ. Lễ hội diễn ra từ sáng ngày 11 tháng giêng âm lịch đến hết chiều ngày 13 tháng giêng âm lịch). Những năm bình thường không tổ chức đại đám chỉ gọi là việc làng và tổ chức tế, lễ không có rước Kiệu và diễn ra vào nhiều ngày trong năm gồm: ngày 10/02 âm lịch mở cửa Đình làm lễ ngày Húy Nhật của Ngài chỉ mở cửa Đình làm lễ; Ngày 20/01 âm lịch là ngày tiệc của Ngài, các cụ hai giới mở cửa Đình làm lễ, tế; Ngày 01/4 âm lịch làm lễ vào hè; Ngày 01/7 âm lịch làm lễ ra hè; Ngày 01/9 âm lịch là ngày lễ vào làng cho trẻ em sinh trong năm; Ngày 15/12 âm lịch là ngày mừng thọ các cụ; Ngày 12 tháng giêng âm lịch là ngày các cụ mang lễ trình lên lão.

- Thành lập Ban tổ chức, họp phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong làng và các thành viên Ban tổ chức Lễ hội. Cuộc họp diễn ra tại đình làng hoặc nhà văn hóa của tổ dân phố.

* Ngày 10 tháng Giêng: Các cụ ông cao tuổi trong làng ra đình làm lễ để bao sái đồ thờ, lắp rửa kiệu. Các cụ lau qua 3 lượt nước, đầu tiên là nước giếng sạch, sau đó lau bằng nước gừng rồi lau lại bằng rượu. Sau đó, cụ từ và một số cụ uy tín trong làng mặc y phục cho Thành hoàng làng. Các cụ bà ra quét dọn đình.

 * Ngày 11 tháng Giêng:

          Sáng các cụ tiếp tục sắm sửa dọn lễ

          - Chiều: Dâng hương, các cụ nữ gồm đông xướng, tây xướng, tế chủ, quan viên tế, bồi tế tiến hành lễ dâng hương trước thánh.

          Các cụ ông tổ chức tế nhập tịch bao gồm đông xướng, tây xướng, tế chủ, quan viên tế, bồi tế tiến hành tế nhập tịch.

          - Tổ chức chương trình văn hóa văn nghệ dân gian

- Sáng:  Mở cửa đình, đón tiếp khách, tế chính tiệc

- Chiều: từ 13h tổ chức rước kiệu du xuân: các cụ trong Hội người cao tuổi mặc lễ phục cùng toàn thể nhân dân đứng sẵn tại Đình làng đánh chống, đánh chiêng thỉnh thánh. Sau đó đội quân kiệu sẽ điều hành phần rước theo lộ trình đi từ đình làng sang đình Yên Phúc sang miếu Ông già, sau đó ngự tại miếu ông già 01 đêm; tại đây có tổ chức tế lễ, dâng hương.

Thứ tự đội hình rước gồm có Đội cờ trống gồm 20 người đi dẫn đầu. Sau đó là 20 người đội rồng lân. Tiếp thoe là đội gươm trường bát bửu và đội nhạc lễ. Đội kiệu gồm Kiệu Long đình tuần tra dẹp đường, Kiệu Bát cống. Theo sau đội hình rước và kiệu là các khối đoàn thể thôn và nhân dân.

Chiều và tối cùng ngày các đoàn thể tổ chức giao lưu thể dục thể thao và văn hóa văn nghệ. Ngoài ra tại lễ hội có tổ chức các trò chơi dân gian như: bịt mắt bắt dê, thổi cơm niêu…do Chi đoàn thanh niên thôn tổ dân phố và các Câu lạc bộ văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao trong và ngoài thôn phối hợp tổ chức.

* Ngày 13 tháng Giêng:

- Các cụ mở cửa đình tiếp khách và tổ chức lễ tại đình, sau đó các cụ và đội quân kiệu di chuyển đến miếu ông già tổ chức rước từ miếu Ông già về đình Giang Lẻ. Tổ chức tế giã, dâng hương, lễ tạ. Đóng cửa đình, kết thúc lễ hội

Mang đến giá trị tinh thần cho cộng đồng dân cư. Thông qua lễ hội truyền thống “ Uống nước nhớ nguồn” của dân làng đối với bậc Tiền Nhân.