Lễ hội đình làng Trí Thủy, thôn Trí Thủy, xã Xuân Mai, thành phố Hà Nội.

Đình Trí Thủy
là di tích được UBND tỉnh Hà Tây xếp hạng tại Quyết định số 1503/QĐUB ngày
29/12/2004. Theo cuốn “Thần phả” thôn Trí Thủy, vào đầu năm Ất Sửu (545) giặc
nhà Lương lại xâm lược nước ta. Lý Nam Đế đem quân đánh trận vùng sông Lục Đầu
(Hải Hưng). Nhưng vì quân ít không cản được giặc phải rút về động Khuất Lão,
Tam Nông, Vĩnh Phú, mất ngày 20/3 năm Mậu Thìn (13/4/548). Lý Thiên Bảo đem
quân lui vào Thanh Hóa, bị Trần Bá Thiên đánh nên lui đến đất của người Dị Lạo
và mất tại đây. Sau khi Lý Thiên Bảo mất năm Ất Hợi (555), dân làng lập đền thờ
(sau này là Đình), Ngài không có con. Hàng năm, lấy ngày 6/3 âm lịch là ngày
Hội làng để tưởng nhớ công lao của Ngài đối với nước, với dân, trong đó có dân
làng Trí Thủy ngày nay. Đình làng qua các triều đại đã có sắc phong Thượng Đẳng
Thần, Vua Tự Đức, vua Đồng Khánh, vua Duy Tân, vua Khải Định.

Trong kháng
chiến chống Pháp, đình chùa bị phá hủy hoàn toàn kể cả làng xóm, nhân dân lưu
tán. Đình làng được xây dựng như ngày nay là nhờ sự cố gắng của các bô lão, của
dân làng, của khách thập phương và sự giúp đỡ của các cấp chính quyền. Để ghi
nhớ công lao của hai anh em Lý Thiên Bảo và Lý Bí, người anh hùng dân tộc mở
đầu nền độc lập tự chủ của đất nước ta. Vì vậy đến nay dân làng Trí Thủy vẫn
thờ Lý Thiên bảo là Thành Hoàng của làng để ghi nhớ công đức của Người.

 * Những kiêng kỵ trong lễ hội: chủ tế: nếu
gia đình có tang tứ thân phụ mẫu thì phải đợi mãn tang mới tiếp tục làm.  Người được dân làng cử ra làm Chủ tế thì phải
có lễ vật là mâm xôi, thủ lợn ra trình Thánh. Nếu nghỉ cũng phải ra xin Thánh
cho thoái vị. Từ trước đến nay, những người làm lãnh đạo ở địa phương khi nhậm
chức cũng phải ra trình Thánh. Lễ vật thường đơn giản, tùy tâm (quả cau, gói
bánh). Nếu không giữ chức nữa thì cũng phải làm lễ để báo với nhà Thánh.

* Trước lễ hội: Chính quyền địa phương tổ chức họp Hội
nghị liên tịch, gồm có Bí thư, Trưởng thôn, trưởng các ban ngành
đoàn thể. Sau đó, thành lập Ban chỉ đạo lễ hội, phân công nhiệm vụ cho từng
thành viên trong Ban chỉ đạo. Cuộc họp diễn ra tại đình làng hoặc nhà văn hóa
thôn.

* Ngày 05 tháng Ba âm lịch:

- Buổi sáng: Các
cụ ông cao tuổi trong làng ra đình làm lễ để bao sái đồ thờ, lắp rửa kiệu. Các
cụ lau qua 3 lượt nước, đầu tiên là nước giếng sạch, sau đó lau bằng nước gừng
rồi lau lại bằng rượu. Sau đó, cụ từ và một số cụ uy tín trong làng mặc y phục
cho Thành hoàng làng. Các cụ bà ra quét dọn đình.

- Buổi chiều:
các cụ ông tổ chức lễ tế yết tại đình, để trình báo với Thành hoàng ngày hôm
sau tổ chức lễ hội.

* Ngày 06 tháng Ba âm lịch: Hội tổ chức trong 1 ngày.

Lễ rước kiệu.
Đoàn rước bắt đầu xuất phát từ đình làng. Trước khi đi, đội rước kiệu phải cho
kiệu bát cống quay 3 vòng trước cửa đình. Đoàn rước đi đầu là kiệu hoa rước ảnh
Bác Hồ, tiếp đó là rước bát bửu, sau đó là kiệu bát cống. Kiệu bát cống rước
bành, cùng với lễ vật là hoa quả. Đoàn rước gồm 16 người, đi từ đình làng đến
chùa Trí Thủy, sau đó đi vòng quanh làng và rước kiệu về đình. Mọi người ở lại
đình thụ lộc và dự tiệc.

* Chiều ngày 06 tháng Ba âm lịch: Các cụ làm lễ tạ và kết thúc lễ hội.