Lễ hội đình làng Xuân Mai, thôn Xuân Mai, xã Xuân Mai, thành phố Hà Nội.

Đình Xuân Mai
được xây dựng từ thế kỷ XIX là nơi thờ hai vị là đại tổng binh Nguyên soái
Vương Nhật Điển và Nga lăng Công chúa là hai vị đã giúp vua Thục phán An Dương
Vương đánh đuổi quân giặc, xây dựng đất nước đã được lưu truyền lịch sử. Đình
Xuân Mai được UBND thành phố Hà Nội xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố ngày
30 tháng 03 năm 2010, là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân Xuân
Mai và khách thập phương.

Ninh Vũ Đại
Vương Dương Viết Điển: Là người thuộc trang Ninh Vũ- bộ Ninh Hải là người thông
thạo cung tên, võ nghệ, được vua Thục phán An Dương Vương chiêu mộ và hết sức
trọng dụng. Dương Viết Điển đã có công đánh đuổi quân giặc, phụ vua xây thành
Cổ Loa, để lại nhiều công đức cho nhân dân, được nhân dân khắp nơi thờ phụng.
Được vua Thục phán An Dương Vương phong là: Đương cảnh Thành Hoàng Dực Bảo
trung Hưng Ninh Vũ Đại Vương.

Nga Lăng công
chúa: Nga Lăng công chúa là con gái của anh họ Thục phán An Dương Vương, được
gả cho Dương Viết Điển làm vợ. Công chúa sinh ngày 10/2/Tân Dậu, mặt tươi như
hoa, da trắng như phấn, mịn màng tươi mát, đôi mắt sâu thẳm như song mùa thu,
dung nhan chim sa cá lặn. Ngày đẹp duyên cùng tướng quân Dương Viết Điển sinh
được 3 trai 6 gái, thọ 83 tuổi; mất ngày 14/8. Được vua phong và : Đương cảnh
Thành hoàng Cảnh thị Uy linh Nga Lăng công chúa.

 * Những kiêng kỵ trong lễ hội: chủ tế: nếu
gia đình có tang tứ thân phụ mẫu thì phải đợi mãn tang mới tiếp tục làm.  Người được dân làng cử ra làm Chủ tế thì phải
có lễ vật là mâm xôi, thủ lợn ra trình Thánh. Nếu nghỉ cũng phải ra xin Thánh
cho thoái vị. Từ trước đến nay, những người làm lãnh đạo ở địa phương khi nhậm
chức cũng phải ra trình Thánh. Lễ vật thường đơn giản, tùy tâm (quả cau, gói
bánh). Nếu không giữ chức nữa thì cũng phải làm lễ để báo với nhà Thánh.

* Trước lễ hội: Chính quyền địa phương tổ chức họp Hội
nghị liên tịch, gồm có Bí thư, Trưởng thôn, trưởng các ban ngành
đoàn thể. Sau đó, thành lập Ban chỉ đạo lễ hội, phân công nhiệm vụ cho từng
thành viên trong Ban chỉ đạo. Cuộc họp diễn ra tại đình làng hoặc nhà văn hóa
thôn.

* Ngày 14 tháng Ba âm lịch:

- Buổi sáng: Các
cụ ông cao tuổi trong làng ra đình làm lễ để bao sái đồ thờ, lắp rửa kiệu. Các
cụ lau qua 3 lượt nước, đầu tiên là nước giếng sạch, sau đó lau bằng nước gừng
rồi lau lại bằng rượu. Sau đó, cụ từ và một số cụ uy tín trong làng mặc y phục
cho Thành hoàng làng. Các cụ bà ra quét dọn đình.

- Buổi chiều:
các cụ ông tổ chức lễ tế yết tại đình, để trình báo với Thành hoàng ngày hôm
sau tổ chức lễ hội.

* Ngày 15 - 16 tháng Ba âm lịch: Hội tổ chức trong 2 ngày.

Lễ rước kiệu.
Đoàn rước bắt đầu xuất phát từ đình làng. Trước khi đi, đội rước kiệu phải cho
kiệu bát cống quay 3 vòng trước cửa đình. Đoàn rước đi đầu là kiệu hoa rước ảnh
Bác Hồ, tiếp đó là rước bát bửu, sau đó là kiệu bát cống. Kiệu bát cống rước
bành, cùng với lễ vật là hoa quả. Đoàn rước gồm 16 người, đi từ đình làng vòng
quanh làng. Sau đó rước kiệu về đình. Mọi người ở lại đình thụ lộc và dự tiệc.

* Chiều ngày 16 tháng Giêng âm lịch: Các cụ làm lễ tạ và kết thúc lễ hội.