Lễ hội làng Ngọc Giả

Địa điểm: Thôn Ngọc Giả, Phường Chương Mỹ, thành phố Hà Nội

Theo quy ước của làng Ngọc Giả thì lễ hội đình làng cứ 03 đến 05 năm được tổ chức một lần có tế lễ và rước kiệu, diễn ra từ sáng ngày 09 tháng Giêng âm lịch đến hết chiều ngày 10 tháng giêng âm lịch. Những năm bình thường không tổ chức thì chỉ gọi là việc làng, chỉ có tế lễ, không có rước. Theo nguồn gốc Lễ hội làng Ngọc Giả được tổ chức nhằm tưởng nhớ công ơn của thành hoàng làng Quý Minh Đại Vương. Theo các tư liệu Hán Nôm còn lưu giữ được di tích thần phả, sắc phong thì làng Ngọc Giả thờ thành hoàng làng là Quý Minh đại vương thượng đẳng thần – Thần là em trai của Tản Viên Sơn Thánh. Thần là người có công với dân với nước giúp vua Hùng Vương thứ 18 dẹp giặc phương Bắc.

Ngày 09 tháng giêng khi đánh thắng giặc trở về triều Đình. Ngài đã được vua cho tổ chức lễ khao quân và phong thưởng công thần

Ngày 10 tháng Giêng, Quý Minh Đại Vương dạo chơi ở núi Tản Viên quê nhà, bỗng thấy đám mây ngũ sắc bay đến, Trời đất tối sầm rồi tứ linh trên trời hiện xuống, Ngài bèn cưỡi mây bay vào cõi hoá sinh bất diệt

Nhân dân trong vùng và gia thần dâng biểu tâu với Triều đình. Vua rất lấy làm thương tiếc vị thần đã có công với nước, bèn sai Định Thần về nơi khai hóa, Truyền cho dân chúng vùng đó có công với nước, bèn sai Định Thần về nơi khai hóa, Truyền cho dân chúng vùng đó lập đền thờ, Xuân-Thu nhị kỳ cúng lễ. Phong cho Ngài là Quý Minh Đại Vương Thượng Đẳng Thần. Nơi Ngài hóa được lập Đền chính, nơi khác được lập Đình- Đền thờ vọng. Vinh dự cho Đình làng Ngọc Giả được thờ Đức nhà Ngài từ cuối thế kỉ XV đầu thế kỉ XVI cho đến nay.

Hàng năm lấy ngày 09 tháng Giêng (ngày hóa của Ngài) là ngày Đại lễ để cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mọi người, mọi nhà đều có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Và ngày 10 tháng Giêng cũng chính là ngày hội của làng.

Lễ hội truyền thống làng Ngọc Giả được mở vào ngày mùng 9 đến ngày mùng 10 tháng giêng hàng năm. Những năm chẵn hay được mùa thì làng vào hội lớn. Ngày chính hội có sự tham gia của hai làng Ngọc Giả và Long Châu Miếu. Trong đó, làng Long Châu Miếu là anh cả, làng Ngọc Giả là em bé, bắt đầu từ sáng ngày mùng 9 tháng giêng, nhân dân đến nhà cụ đương cai rước cỗ chay gia đình, buổi chiều làng tổ chức tế yết, sáng ngày mùng 10, làng rước kiệu long đình ra đầu làng đón kiệu của làng anh cả về đình dự tế hội đồng, buổi chiều làng Ngọc Giả tiễn kiệu của làng Long Châu về.

     Tham gia đoàn khiêng kiệu là hàng đô được chọn từ các nam thanh niên trong làng, từ 18 tuổi trở lên, chưa có gia đình. Lễ vật dùng trong ngày hội làng là cau, hương, hoa quả, bánh, thủy chè kho và rượu nếp do dân tự chuẩn bị. Những người nào có ngôi thứ trong làng thì phải đóng góp cho làng theo lệ định.

Chủ tế được chọn từ những người có bậc cửu phẩm trở lên.

Nếu phần lễ trong hội làng được tổ chức tương đối trang nghiêm thì phần hội lại được tổ chức vui vẻ, thu hút đông đảo dân chúng trong làng tham gia. Các Buổi biểu diễn văn nghệ thể thao được tổ chức vui vẻ, đoàn kết, nhân dân rèn luyện sức khỏe, vui chơi giải trí sau những ngày làm ăn vất vả có nhọc

Thông qua lễ hội nhằm ghi nhớ công ơn của các bậc thánh thần và lưu giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp địa phương. Đồng thời lễ hội là dịp hội tụ giữa người dân trong thôn và khách thập phương cũng như người dân xa quê được về đoàn tụ bên gia đình, họ hàng, mang giá trị gắn kết, đoàn tụ.