Đình Thiều Xuân và miếu Thiều Xuân, phường Sơn Tây, TP Hà Nội

Đình và miếu Thiều Xuân cùng với chùa Thiều Xuân là quần thể di tích được đặt theo địa danh của tổ dân phố Thiều Xuân. Ngoài tên gọi trên, miếu Thiều Xuân còn có tên gọi khác là Đền Gạn.

1. Đình Thiều Xuân tọa lạc trên khu đất cao ráo, thoáng đãng trong khu vực thoáng đãng nằm ở vị trí giữa làng. Theo các tư liệu còn lại lưu giữ trong đình cho thấy, cụm di tích đình có niên đại ra đời vào khoảng đầu thời Nguyễn và được tu sửa nhiều lần ở thế kỷ XX.

Đình quay hướng Tây, được làm theo kiểu “tiền nhất, hậu đinh” rộng rãi, khang trang. Đình Thiều Xuân được khởi dựng trên phần đất có bề dày lịch sử truyền thống văn hóa - nơi lưu giữ truyền thống văn hóa lâu đời, là trung tâm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng dân cư làng xã, nơi bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đình đều phụng thờ Tam vị Đức Thánh Tản – một trong tứ bất tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Trong suốt tiến trình lịch sử, các vị luôn che chở, phù hộ độ trì cho đất nước được vững bền, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân. Hình tượng Tam vị Đức Thánh Tản là biểu tượng cho sức mạnh và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước

Đình còn bảo lưu được hệ thống di vật gồm các chất liệu như đồ gỗ, đồ giấy, đồ gốm sứ được tạo tác tỉ mỉ, công phu, phản ánh lối sống của lịch sử mỹ thuật dân tộc qua từng thời kỳ lịch sử khác nhau.

2. Miếu Thiều Xuân được xây dựng tại một khu đất rộng nằm ngoài làng, xa khu dân cư khoảng 500m. Xây trên 1 gò cao, theo hướng Đông Nam, xung quanh miếu có trồng cây cổ thụ rợp bóng mát. Trong đó, chủ yếu là cây Châm. Miếu được xây dựng theo kiểu “tiền nhất, hậu đinh”.

Đại bái gồm 1 gian 2 chái. Mái đao cong lên, mái lợp ngói ta chính giữa bờ nóc là rồng chầu mật nguyệt, bộ khung gỗ kết cấu kiểu thượng chồng rường, giá chiêng hạ bẩy, 4 hàng chấn cột, nền lát gạch để trống.

Trong cung gồm 3 gian tường hồi bít đốc, phía trước có 3 cửa thông ra Đại bái, phía sau có 3 cửa thông với Hậu cung, nền lát gạch. Bài trí chính giữa giáp với tường hậu cung là án thờ ngoại, hai bên tả, hữu thờ Bản cảnh Thành hoàng. Hậu cung: gồm 1 gian xây kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta.

Đình - miếu Thiều Xuân đã trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa. Song, vẫn bảo lưu được khối kiến trúc, vật chất mang phong cách kiến trúc truyền thống đó là các bộ vì kết cấu chồng rường giá chiêng với những mảnh chạm trang trí đề tài như lá lật, vân mây, vân xoắn.... tạo nét nhẹ nhàng và thanh thoát cho di tích.

Ngoài giá trị về mặt lịch sử, nghệ thuật, mỹ thuật, những di vật trong  miếu Thiều Xuân còn là phần hồn không thể thiếu, tạo cho di tích trở nên linh thiêng, ấm cúng.

Hàng năm vào đầu tháng Giêng Âm lịch lễ hội đình – miếu Thiều Xuân được tổ chức từ chiều ngày 17 đến 19 tháng Giêng. Đình và Miếu Thiều Xuân được UBND Thành phố Hà Nội xếp hạng Di tích Lịch sử theo quyết định số 2007/QĐ-UBND ngày 24 tháng 04 năm 2018. Đây là nơi thu hút khách tham quan, tín ngưỡng của Nhân dân địa phương.