Nhà thờ họ Đỗ Hữu
5.0Miễn phí
Câu chuyện điểm đến
012. Những sự kiện cách mạng liên quan đến di tích
Trong những năm kháng chiến chống Pháp (1945-1954), nhà thờ họ Đỗ Hữu là nơi nuôi giấu cán bộ hoạt động cách mạng, trong đó có ông Đỗ Hữu Chất là bí thư huyện Quốc Oai, ủy viên thường vụ của tỉnh Hà Tây; ông Đỗ Hữu Dư là đại biểu quốc hội khóa I năm 1946. Năm 1947 Pháp tái chiếm Hà Nội, Bác Hồ đã về ở nhà ông Đỗ Hữu Dư. Đây còn là nơi đón đại tướng Võ Nguyên Giáp, Hoàng Quốc Việt về công tác và làm việc. Tại gác lửng trên cửa Tiền tế, Tả - Hữu vu của nhà thờ còn là nơi ẩn nấp của các đồng chí hoạt động cách mạng để che mắt sự lùng soát của giặc Pháp. Do vị trí của nhà thờ là nơi kín đáo, trong họ có có cụ Đỗ Thị Ngành làm giao liên, nên khi phát hiện bất thường đã báo cho các cán bộ Việt Minh trốn thoát.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, nhà thờ là nơi sơ tán và học tập của Viện Kiểm sát. Năm 1967 trường trung cấp Thống kê Sơn Tây đã về sơ tán để mở lớp bồi dưỡng cho cán bộ trong thời gian 3 năm đề phòng chiến tranh phá hoại của Mỹ.
Sau năm 1975, nhà thờ họ Đỗ Hữu là nơi tập trung quân trước khi lên biên giới chống giặc.
Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, nhà thờ còn là nơi hội họp của làng xóm. Các lớp học của xã được tổ chức tại Tả- Hữu vu của nhà thờ.
Trong họ hiện nay có 12 người là liệt sỹ, 5 người là thương bệnh binh chống Pháp, chống Mỹ, 01 bà mẹ Việt Nam anh hùng.
023.Sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng liên quan đến di tích
Nhà thờ họ Đỗ Hữu là một trong những nơi chiếm lĩnh vị trí quan trọng trong tâm trí của những người con trong dòng họ, là nơi con cháu tìm thấy nguồn cội của mình. Sự tồn tại của nhà thờ cho đến nay - trong một khoảng thời gian dài như vậy là do sự quản lý chặt chẽ của những người trong dòng họ. Chính vì lẽ đó, nhà thờ họ Đỗ Hữu còn góp phần làm phong phú thêm phong tục thờ cúng của người Việt Nam nói chung. Nơi đây cũng thờ cúng tổ tiên, ông bà, những người anh hùng của gia tộc… còn là nơi để họ có thể lui về gặp gỡ con cháu, là nơi con cháu tụ tập về mà ghi nhớ công ơn. Lưu giữ những giá trị tinh thần và văn hoá tâm linh “Uống nước nhớ nguồn” của con cháu sau.
Tại nhà thờ họ Đỗ Hữu, mỗi năm vào ngày 15 tháng hai âm lịch là ngày giỗ tổ. Trước đây, mỗi khi giỗ Tổ, những người trong họ Đỗ Hữu tổ chức rước kiệu từ nhà thờ tiểu tôn ở xóm Quán về nhà thờ đại tôn ở xóm Giữa để thực hiện các nghi thứctế lễ, nhưng nay các nghi thức đã lược bớt, nhưng không vì thế mà giảm sự tôn kính với tổ tiên. Lễ vật cúng tổ tiên được chuẩn bị chu đáo bao gồm thủ lợn, gà, xôi, oản quả, hương đăng trà nước… Đây chính là dịp để con cháu tưởng nhớ tới người đã khuất, bày tỏ lòng thành kính của mình. Trước ngày giỗ chính một ngày, người trưởng họ thường chuẩn bị lễ nhỏ (chủ yếu là hoa quả) thắp hương làm lễ mộc dục - bao sái đồ thờ, mời tổ tiên về hưởng lễ của con cháu, nhưng nay lệ này cũng đã giản lược. Vào ngày 15 tháng 2 các nghi thức tế lễ được tổ chức long trọng, đội tế gồm 12 người, chủ tế là người trường họ mặc áo xanh hoặc áo vàng, quần trắng; các quan viên mặc áo xanh, những người trong dòng họ từ 80 tuổi trở lên mặc áo đỏ. Trong ngày này thu hút đông đảo con em trong dòng họ Đỗ Hữu ở trong làng Ngọc Than và những người đi làm ăn xa từ khắp nơi trở về dự lễ.
Ngoài ra, vào các ngày Sóc, ngày Vọng, tết truyền thống, các lễ tiết khác đều được những người trong dòng họ chuẩn bị lễ vật để cúng tổ tiên.
Những sinh hoạt tín ngưỡng dân gian tại di tích nhà thờ họ Bùi thể hiện được nét truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, đồng thời đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt tâm linh của nhân dân địa phương. Việc làm này ngoài ý nghĩa tỏ lòng biết ơn tiền nhân, còn là một dịp để người dân nghỉ ngơi, tham gia vào các sinh hoạt mang tính cộng đồng, thông qua đó tình đoàn kết trong dòng họ ngày càng gắn bó.
