Nhà thờ phó bảng Vũ Duy Vĩ
Giới thiệu
Nhà thờ Phó bảng Vũ Duy Vĩ là nơi thờ Phó bảng Vũ Duy Vĩ, một nhà khoa bảng thời Nguyễn, đồng thời là nơi tưởng niệm và thờ cúng tổ tiên của dòng họ Vũ. Ông từng đỗ Cử nhân, sau đó đỗ Phó bảng, làm quan dưới triều Tự Đức và được biết đến là người thanh liêm, cương trực, có nhiều đóng góp trong giáo dục và văn hóa. Di tích cũng lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật gắn với thân thế và sự nghiệp của ông, trong đó có bia đá “Tốn Phong tiên sinh bi ký” do Tam nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến soạn. Nhà thờ phó bảng đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh này là cấp Thành phố tại QĐ số 169/QĐ-UBND ngày 22/01/2008.
Di tích quay về hướng Đông, gồm hai hạng mục chính là cổng và nhà thờ chính.
Cổng nhà thờ xây bằng gạch, gồm phần trên để trang trí với các đường viền chạy quanh và phần dưới là lối đi qua hai cánh cửa. Cổng có giá trị chủ yếu về mặt sử dụng, đã được tu sửa trong những năm gần đây.
Nhà thờ chính được xây theo kiểu chữ Nhất, gồm 3 gian, mang dáng dấp kiến trúc dân gian truyền thống.
Hệ thống vì kèo sử dụng kiểu “kẻ quá giang”, còn gọi là “quá giang vượt tường”. Các cột tròn, đầu kèo dồn lực lên quá giang và gối vào hai đầu tường, tạo kết cấu chắc chắn.
Trên câu đầu và thượng lương có các đôi câu đối chữ Hán, thể hiện ảnh hưởng của kiến trúc Nho giáo và truyền thống tôn vinh người đỗ đạt.
Gian thờ đặt long ngai, bài vị, mũ thờ của Phó bảng Vũ Duy Vĩ; phía trên có bức hoành phi đề hai chữ “Nghị Thận”, tương truyền do vua Tự Đức ban tặng.
Di tích còn lưu giữ nhiều đồ thờ và tư liệu quý như đôi câu đối gỗ, lư hương đồng, chân đèn đồng, mâm bồng, bát hương thời Nguyễn, hòm sách, hòm sắc, lệnh bài, đĩa sứ và bia đá “Tốn Phong tiên sinh bi ký”.



