Quán Hoàng Xá

Quán Hoàng Xá thuộc thôn Du Nghệ, xã Quốc Oai, thành phố Hà Nội, tọa lạc gần chùa Hoàng Kim (chùa Một Mái) và quần thể núi động Hoàng Xá, chùa Hoa Sơn, đền Văn Xương cùng ngôi đình của làng. Quán nằm ngày trục đường, lưng tựa vào núi động Hoàng Xá.

Quán thờ tướng Lữ gia - Tể tướng nước Nam Việt vào khoảng năm 136 – 111TCN. Ông là người nắm chính trường nước Nam Việt những năm cuối và cuối cùng thất bại trước cuộc xâm lăng của nhà Hán.

Quán Hoàng Xá có kết cấu theo kiểu chữ Đinh, gồm các hạng mục: Nghị môn, tiền tế, hậu cung.

Nghi môn gồm hai trụ biểu lớn được tạo tác giống nhau. Đỉnh trụ đắp tứ phượng chầu ép thân hình trái dành cách điệu, đầu và đuôi tỏa ra bốn hướng.  Phía dưới tứ phượng chầu là ô lồng đèn trang trí những cụm vân mây. Thân trụ soi gờ kẻ chỉ đắp những đôi câu đối chữ Hán. Đế trụ thắt cổ bồng. Nối từ hai trụ biểu ra xung quanh là những bức tường lửng bao quanh, ngăn cách hai không gian thờ tự và không gian dân sinh.

Tiền tế là ngôi nhà ngang 3 gian 2 chái, kết cầu theo kiểu tường hồi trụ biểu. Phía trước hiên là đôi rồng đá chầu ra cổng, do thời gian bên đã bị bào mòn. Bộ vì mái đỡ được làm theo kiểu “thượng chồng rường con nhị, hạ kẻ bẩy hiên’’ trên bốn hàng chân trốn 1 cột.

Hậu cung là ngôi nhà dọc nối liền từ hai gian giữa tiền tế về phía sau gồm 3 gian. Có 3 lối đi dẫn vào phía trong. Hai lối cửa nách nhỏ. Lối đi chính rộng và thoáng, gồm 3 cửa ván lùa. Gian trong cùng của hậu cung là nơi thâm nghiêm nhất. Tại đây là một khám thờ lửng thành hoàng làng. Bên trong có tượng Lữ Gia được tạc vào thời Mạc, tỉ lệ cân phân, giống với người thật, ngồi trên ngai, đầu đội mũ, tay một ngửa 1 sấp đặt trên long đùi.