Quán Vân Đình (Quán Ông Đô)

Nhân vật thờ phụng:

• Quán Vân Đình (Quán ông Đô): Thờ Đô Đại tướng quân (tên là Tuấn, tục gọi là Vỹ; tước phong: Đô Đại tướng quân ngự đạo quy văn phấn vũ khoan hồng đại vương).

Thần tích & Công trạng:

• Ba vị thần ở Đình: Mở trại luyện võ tại Vân Đình. Vào thế kỷ X, khi đất nước lâm vào nạn 12 sứ quân, 3 anh em dẫn đạo nghĩa binh Vân Đình đến Hoa Lư theo Đinh Bộ Lĩnh. Họ tham gia trận tấn công phía Tây Nam thành Đỗ Động, góp sức đánh tan quân Đỗ Cảnh Thạc, giúp thống nhất đất nước và lập ra nước Đại Cồ Việt. Sau khi nhà Đinh gặp biến cố (Đỗ Thích hại vua Đinh), 3 vị giữ lòng trung quân, nhảy xuống sông tự vẫn để bảo toàn khí tiết.

• Đô Đại tướng quân ở Quán: Là đại tướng quân thời Lê - Mạc, giỏi võ nghệ, luyện quân tại quê nhà. Ông cùng đại binh phò triều Lê trấn giữ biên cương vùng Kinh Bắc. Trong một trận chiến giữ thành ác liệt, ông bị thương nặng (đầu lìa khỏi cổ) nhưng vẫn cưỡi ngựa phi về đến đầu cầu Chỗ ở quê hương rồi mới hóa xuống sông.

• Dấu ấn lịch sử - văn hóa: Cụm di tích thể hiện truyền thống thượng võ, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết dẹp loạn giữ nước của nhân dân Vân Đình qua các thời kỳ lịch sử. Đây cũng là vùng đất văn hóa nổi tiếng gắn liền với các danh sĩ cận đại như Dương Khuê, Dương Lâm (những người có đóng góp lớn trong việc tôn tạo di tích).