Quán Trung

Quán Trung tọa lạc tại đầu làng Bột Xuyên, xã Phúc Sơn, thành phố Hà Nội, là di tích lịch sử – văn hóa gắn bó mật thiết với đời sống tín ngưỡng và sinh hoạt văn hóa cộng đồng của nhân dân địa phương. Theo tư liệu điền dã và lời kể của các cụ cao niên trong làng, Quán Trung là nơi thờ Đức Tản Viên Sơn Thánh – một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, vị thần được nhân dân tôn kính và tưởng nhớ bởi những công lao giúp dân, giúp nước. Di tích được xác định có lịch sử hình thành từ lâu đời, các dấu tích kiến trúc và hiện vật còn lại cho thấy công trình mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Trong quá trình tồn tại, Quán Trung đã trải qua nhiều lần tu sửa; đặc biệt, do bị tàn phá trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, công trình xưa chỉ còn lại một số hạng mục, sau đó được nhân dân địa phương tôn tạo, trong đó có hạng mục tiền tế được tu sửa vào năm 2007. Hiện nay, Quán Trung gồm tiền tế và sân vườn, trong đó tiền tế có kết cấu kiểu chữ Nhất, một gian hai chái, một tầng bốn mái đao cong, mái lợp ngói ta, trên bờ nóc và các đầu đao có trang trí hình rồng; không gian thờ tự còn lưu giữ một số di vật, hiện vật có giá trị như bát hương gốm Thổ Hà, tượng Thành hoàng mang phong cách thời Nguyễn cùng các đồ thờ tự khác. Hằng năm, tại di tích diễn ra các hoạt động tín ngưỡng và lễ hội truyền thống của làng Bột Xuyên, trong đó lễ hội được tổ chức vào ngày 12 tháng 2 âm lịch, ba năm một lần, là dịp tưởng niệm vị Thành hoàng, đồng thời tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống. Với những giá trị về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng, kiến trúc nghệ thuật và hệ thống di vật còn được lưu giữ, Quán Trung có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân Bột Xuyên, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống và làm phong phú hệ thống di sản văn hóa của xã Phúc Sơn.