Quán Trung (đền Vĩnh Lạc)

Quán Trung (đền Vĩnh Lạc) thờ Vân Tiên Thánh Mẫu và trung thần Đức Trưng Túc Vương Lê Lai. Đức Vân Tiên Thánh Mẫu đang tôn thờ tại Quán Trung đã được các đời Vua sắc ban mĩ tự: Mẫu nghi linh ứng, hộ quốc tý dân, trang huy, dực bảo trung hưng; sắc phong Thượng đẳng thần.

Tháng 11 năm 1942 tổ Việt Minh ở thôn Vĩnh Lạc được thành lập do đại tướng Văn Tiến Dũng chủ trì; tiếp sau là các Đoàn thể cứu quốc như: Thanh niên, Phụ nữ, Nông dân và nhất là Đoàn Thanh niên Cứu quốc... Tổ Việt Minh lấy trụ sở sinh hoạt, hoạt động tại quán Trung, đình làng và các gia đình giác ngộ trong thôn. Là địa phương sớm có phong trào cách mạng, từ giữa năm 1943 cơ sở Việt Minh Vĩnh Lạc tại địa điểm quán Trung nói riêng, cũng như các địa điểm khác trong thôn Vĩnh Lạc như: Chùa Bảo Sát linh, Đình làng... là chỗ đứng chân hoạt động bí mật, nơi sinh hoạt của các tổ Đảng, Đoàn thể quần chúng, là trung tâm cách mạng trong vùng. Quê hương Vĩnh Lạc đã có các đồng chí sau này là lãnh đạo cấp cao của nước ta hoạt động cách mạng và chỉ đạo kháng chiến, như: Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng, Tổng Bí thư Đỗ Mười, đ/c Bình Phương, đ/c Nguyễn Văn Lộc, đ/c Trần Tử Bình... Sau khi bị thực dân Pháp đốt năm 1952, các đạo sắc phong, tượng thờ và các đồ tế tự đều bị cháy. Năm 1992, nhân dân trong thôn cùng nhau đóng góp xây dựng lại nơi thờ tự lợp ngói trên nền móng cũ xa xưa theo kiểu nhà chữ quốc: Tiền đường, hậu cung và 2 dãy tả - hữu song song nối liền. Trước sân Quán Trung có giếng cổ, sau có ao, bố trí theo hình âm dương bát quái. Di tích Quán Trung với các giá trị văn hóa, tâm linh, lịch sử, truyền thống cách mạng; là sở hữu tập thể của dân làng và quản lý của chính quyền địa phương.

Quán Trung (đền Vĩnh Lạc) được xếp hạng di tích năm 2026.